Page 57

٥٠ ازان طریقه موثر تر و بلیغ تر نباشد کمال خواجه حافظ است که خیالات را آنقدر زیبا می بندد که اگرچه آن مضامین را شعرای دیگر صدها بار ادا نموده اند ولی تا امروز ممکن نشده است که بر اسلوب خواجه تفوق حاصل شود مثلاً :- ۱- معشوق را بیک حیله و بهانه طلب کرده یک مضمون عام شعر است شاعری آنرا بدین قسم ادا میکند ه امشب بیا تا در چمن سازیم چرا تو شمع و گل را داغ کن من بلبل و پروانه را درین شعر اظهار کمال را ببهانه دعوت قرار داده یعنی شاعر بمعشوق دعوت میدهد که تو بیا ! که یک معرکه مقابله قائم میشود که یکجانب تو مقابل میشوی به گل و شمع و جانب دیگر من مقابل میشوم به بلبل و پروانه ، چون کیفیت انجام یقینی است پس میگوید که تو شمع و گل را و من پروانه و بلبل را در آتش رشک کباب خواهیم کرد- و خواجه حافظ میگوید ص پروانه و شمع و گل و بلبل همه جمع اند ای دوست ! بیار حم به تنهایی ما کن یعنی تقریب دعوت رحم را قرار میدهد چنانچه میگوید وقتیکه همه مخلوق در مطلوبهای خود هم آغوش است تو هم به من مهجور رحم فرما ! و بیا !