Page 75

فتوحات اسلامی (۶۶) فتح مصر و اسکندریه یاری خواسته در اجرای مقصد خود بکوشید عمرو بعد از شنیدن هدایات در عین شب با قشون خودی از خروج شان خبر شد در نيوقت حضرت عمر رضی اللہ عنہ در باب عزیمت مسلمانان استخاره کرده و از توجه شان بمصر خوف نمودند فوراً مکتوبی برای انصراف شان ارسال فرمودند و آن مکتوب در حینی برایشان رسید که عمرو ہمرای اصحاب نے بہ رفح بودند عمرو از توسن نیمه مبادا در این مکتوب امر بانصراف باشد و من هم با حضرت عمر رضی اللہ عنہ عہد نموده بودم کہ پیش از دخول بخاک مصر بر اثر امرشان برگردم بنابرآن مکتوب را نگشوده آمدند تا اینکه بقرية بين رفع و عریش رسیده از اهالی آنجا مطلع شدند که این قریہ متعلق بمصر است بعد ازان مکتوب حضرت عمر رضی اللہ عنہ از رسول گرفته قرئت نموده برای مسلمانان گفت که آیا میدانید که من ہم با حضرت عمر رضی اللہ عنہ عہد نموده بودم که هرگاه بخاک مصر داخل شدم و مکتوب شان رسیده به انصراف مرا امر نماید برنگردم مسلمانان گفتند بلی و باز پرسید که این قریه متعلق بمصر نیست گفتند چرا هست بنابرآن عنان عزیمت را بطرف مصر معطوف داشتند چون خبر قدوم عمرو به مقوقس رسید بقصد قسطاط نموده تجهیز عسکر را بر مقاتله عمرو مینمود عمرو بعزم مقاتلہ تسویہ عسکر نمود در و میان عربی یکبارہ باد یہ مقاتله کردند بعد حقتعالی فتح را روزی گردانید اولین محاربه که مسلمانان بمصر نمودند بموضع فرما همرای اهل روم بود که خداوند مجاهدین اسلام را نصرت داد و رومیان شکست خورده در اسکندریه مکین قبطیان استقفی بود که او را ابومیا مین میگفتند او از استماع رسیدن عمرو برای قبطیان مکتوب فرستاده اعلام نمود که برای رومیان دولت و قدر نیسته و پادشاهی شان قطع گردیده همرای عمرو ملاقات نمائید چنانچه قبطیان عرفا همرای مسلمانان معاون شدند عمرو بطرف قرما متوجه گشته اهالی بین راه را باندک امری مدافعه نمودند تا که به قواصر نزول نمودند در آنجا قبطیان بیکدیگر میگفتند آیا تعجب نمیکنید به این عدد قلیل عرب که بجماعات کثیره حمله می برند مردی از مابین آنها گفت که این قوم عرب جابجا یغه رو می آورند مگر انکہ غالب کردند و تا آخر شان را قتل نکند فرو نمیروند با ابالی مصر مدافعه با خفیفی مینمودند تا اینکه به بلبیس رسیدند و در آنجا مدت یکماه با اهل مصر مقاتله نمودند بالآخر خداوند فتح را بر آنشان عنایت فرمود. ازان موضع عمر و با ندرک تاما محارب خفیفی نموده سیرکنان رفتند تا کہ بہ ام دنین رسیدند و همرا اہالی آنجا مقا مات شدہ نمودند لیکن فتح آن بطول انجامید بنابرآن مکتوبی بمدینه مشرفه فرستاده از حضرت عمران استمداد نمود حضرت عمر رضی اللہ عنہ بفرستادن چهار ہزار نفر او را امداد نمود در نوقت مدا مسلمانان به هشت هزار رسیده متحد رفته نزد حصار اہل مصر نزول فرمودند و مردم مصر را حاشیے صالح موضعیت در راه مصر بعد از دوازده این تا عسقلان از بریاتا مقدسی دو منزل است عریش شهریست اولین اقلیم از ناحیه شام رکها ندیا فسطاط شهریست که مروان در مصر بنا نمود فرما مغربیست در مصر از ناحیه حوم قواصر موضعیت زیر قسطاط از مصر بلبیس شهریست در این بحرین آن و فسطاط مصر قدیم واقع است ام دنین مو ضعیف بہ مصر از مجمع اللغات