Page 156

فتوحات اسلامی (۱۴۷) ذکر فتح خراسان بجا آوردند فتح بلخ یکی از فتوحات اسلام است که بعد از ان اهل خراسان پی در پی مغلوب مسلمانان گردید و از نیشاپور تا طخارستان بعضی گریختند و برخی در صلح ثابت کشتند حنف ربعی بن عامر در طخارستان خلیفه ساخته عزم مرور و د نمود چون فتح را بعمر نوشت حضرت عمر فرمود دوست داشتم که من و ایشان دریای آتش بود حضرت علی کرم الله وجهه فرمود چرا یا امیر المؤمنین عمر گفت که اهل خراسان سه مرتبه بنای عهد خود را خراب میکنند و محتاج میشوند مرتبه سوم که باید فرار شوند نزد من این برای ایشان بهتر بود از اینکه بتصرف مسلمانان باشند بناءً علیه نامه بحنف نوشت که از نهر عبور نکنید چون یزدجرد هزیمت یافته از نهر عبور نمود خاقان اهل فرغانه و سغد او را معاونت دادند بنابران یزدجرد همراه خاقان بطرف خراسان مراجعت کرده در بلخ فرود آمد و اهل کوفه به مرور و د نزد حنف بازگشتند همچنین مشرکین قصد حنف نموده بمرور و د آمدند حنف چون گذر نمودن یزدجرد و خاقانرا از نهر و آمدن ایشانرا بسوی خود شنید شبی باجی جستجو برآمد تا شاید تدبیر کو مفید باشد شنود ناگاه بدو نفر که طلعت پاک میکردند گذشته یکی از ایشان برفیق خود میگفت که اگر میرا راهمین کوه تکیه بدهد نهر بین او و دشمنان مانند خندق حایل گشته و کوه مار عقب سد گردیده جنگ از یکطرف میشود در انصورت امید است که خداوند ما را ظفریاب گرداند بعد از ان حنف بازگشته علی الصباح مردم را جمع نمود و بهمین همان کوه ایست نزاکوچ داد و عده متمردین عبارت دند از ده هزار اهل بصر و ده هزار از مردم کوفه و ترکها هم دوآد دو صبح و شام همراه شان جنگ و شبیخون میکردند یکشبی حنف جهت آگاه شدن اصحاب خود برآمد تا اینکه بشکر خاقان نزدیک شد ایستاد چون قریبی صبح بود سواران ترکی همراه پسر خود برآمده نقاره تای خود را مینواختند یکی از ایشان در موضع معین ایستاده اسب بر او حمله کرده با یکدیگر کارزار نمودند بالاخره حنف او د بر القتل رسانیده برینش گرفته قیام نمود شخص دیگری از ترکان با مد شد همان قسم عمل نمود حنف او ا وسینه مقتولش ساخت و بیرقش گرفته ایستاد شخص سوم بهمان طریق بسر در آمد حنف انرا هم کشته بطرف شکر خود مراجعت کرد و این هرسه از ترکان بود که ابتدا سه نفر مانند یکدیگر می برآمدند و باقی لشکر از عقب شخص سوم اقدام میکردند در آنشب چون نیروب سواران خود آمدند ان سه نفر را کشته یافته خاقان سوار ابه بد فالی گرفته گفت سوارانا کشته شدند و جنگ با اعراب بی ایمان فایده ندارد بنابران پس گشتند فردا که آفتاب برآمد مسلمانان کسی از ایشان ندیدند و خبر مراجعت خاقانرا شنیدند زمانیکه خاقان بطرف مرورود بمقابله مسلمانان میتاخت یزدجرد ریمانی و شاه جهان شه عارت بر اموال همراهانش اقصد نمود و چند راین از جای پریدن کرد یزدجرد بعد از جمع نمودن خزانه که مقدارشان بسیار بود اراده کرد در بلخ بخاقان ملحق شود اهل فارس از و پرسیدند که چه عزم داری گفت