Page 202

( فتوحات حضرت عمر ( رضی الله عنه ) در بين النهرين و اكاديا ، وایران ، شکست رومی ها ؛ فتح سوریه وفلسطين در عهد این خلیفه نامدار حضرت رسول برحق ( ص ) وهم چنان فتوحات شاندار او در مصر شاید نخوفی این مسئله را برای ما ثابت ومدلل می سازد . مگر پس از انکه در سنه ٦١ بعد الهجرت اولین مرتبه اساس ظلم و استبداد در اسلام مانده ، اصول اجماع امت و جمهوریت اسلامی پا مال اغراض نفس پرستانه ، وشهوت رانی غیر مشروع گردید تا با مروز زمام سلطنت ممالک اسلامی بدست افراد مانده ، زمام مقتدر اسلامی بدست اشخاص مخصوص افتاده در نتیجه يك سيلاب خیلی مدهش تباهی و بر بادی خانه سعادت و اقبال ، جا وحشمت ، شهرت واعتبار مسلمين را از بن و بیخ بر کنده و مقاصد صحيح وأمل مشروع یامال اغراض ناجائز و امیال قبیحه گشت . جای عدل و دادو طالم واعتساف ومقام عطوفت و نصرت اسلامی را جبر و تشدد و استبداد دیگانه کی گرفت . مفهوم شاه و ملت رفته رفته در بین مسلمين از هم يك فرق و مغایرت زیادی پیدا کرد . وامر وسلاطين مستبد ممالك اسلامی در نتیجه از طرف چاپلوس ها و متملقين مقصدیپرست احاطه شده معنی حقیقی شاهی و حکومت از بین برداشته شد . برای حرکت استبدادی مقوله هایی ادنی وشعرهای را شریدند و گفتند : -- و کاهی بسلامی رنجید و گاهی بدشمیانی ملاحظات کشته ، ، وچه و چه . این بیچاره ها پای در موزه اش و از کاه در بطط همکانی به خوبی خجلت و انفعال مارا اثبات نموده می تواند نکه شهم ... با اینهمه ترقی و تفاوت که مانند اینان نتوانسته است به صمیمیت وصداقتی که لازم است ، و باین الایشی و پاکدامنی که مطلوب است ، اولی پیش روان ترقی بشر پای گرفتکان و رجال بزرکت و تواریخ اسلامی خود را اطاعت و از ان تاسيه نامع کند . و از همین جهت و به همین سبب است که بجای آن همه شان وعزت آمهصه وقرو اعتبار آنهمه علوت ومكانه ، عجز ، انکسار ، مغلوبیت ، ترس وخوف ومسكوبت قائم کردیده است . و روز بروز در مقابل ترقیات خارق العاده اوروپا که بحارت از خوشه چینی خرمن ارشادات وهدايات دین حنیف اسلام است پست شده میرویم و هر چه میخواهد با ما می کند . وما هم با دست های خالی و کیسه های نهی و با محرومیت کامل از لوازم دفاع حیات ، واسباب مقاومت مزاحم زندگی مجبوریم در مقابل مطامع ومقتضيات شان کردان تهم وسر انقیاد و فرمان برداری فرود آوریم . اگر بتاريخ كذشته اسلام نظری مدققانه فکنده شود ، خواهم دید که تار منیکه بنای سلطنت اسلامی بر مشورت و استشاره و بر رای و فکر عمومی بود، در همه جا آفتاب ترقی و عظمت اسلام ومسلمين تابان و در هر نقطه معتایه دایار وعدهیت وصلابت پیروان دین محمدی (ص) در غرس بوه. کاها من می بینم که بد آن نیل کرد ) ایوای ما اخود ما از تعالیم روحا بیایت خیلی در حینه و بر کردۀ دیانت متین ورشراعت اسلام ، و از تلقینات واقعهات مفید اخلاقی و مدنی اسلاف کبار وبنی وایان دینی خود غافل و بی خبر مانده ایم که باین همه مصائب کونا کون کرفتاریم و هر حرکتی که میکنیم انقدر بی خردانه ، و بدون يك اساس صحیح وثابته و مقصود معین می باشد که در نتیجه بجز پریشانی و اندوه بجز حسرت و ياس بجز ندامت و افسوس بالاخره بجز ذلت و شرمساری ثمره دیگری ازان نه می بر داریم و طرف دیگری بر نمی بندیم . هر چه کرده ایم خود به خود کرده ایم . و هر مصیبتی که گرفتاریم محرك وسبب مولد و موجب آن خود ما گفته ایم . هر کجا مات خورده و در مانده واز اسباب تمدنی غاری برائیم . هر کجا ذلت غلامی وفره رسیده ومظلوم به نظرها وخورد در حان حاکمه علمت را ایاد ماروازان شان خاری می یابیم و آیا این مات بی چیز وتحقیر این ملت پس مانده و فاقداز این بود؟ مظلوم مفتوت الحقوق پیروهمان عقیده وفكر همان ازعان وايهان همان قوانین بزرکت دنی و دنیوی است که چندی قبل پرچم نصرت ورايت فتح واقبال پیروان و کروید کان آن از چین تا به هسپانیه ، در هر نقطه که با عقل انسان برخورد میداج ملل وغالبيت ميزد . بلی همان است اما با در قسوس و با باید بکویم خجالت و شر ساری و