Page 626

سال دوم صحیفه ۱۵ و همگینى فداکاریهای بزرگی برای مدد و خدمت همچنان هم عنصران خود بکار میبرند . چنانچه مثالهای این را تاریخهای حرب ما به بسیار بوضاحت نشان میدهد : مثلاً معاونت طونفوز ها در محاربهٔ روس و ژاپان به همچنان خودینی ژاپانها ، و معاونت و مددکاری جنسهای مختلفهٔ بلغارها ، و رومها ، وغیره که محکوم دولت عثمانیه بودند در محاربهٔ بالقانها به همچنان و هم عنصران شان . دیگر خدمتهای که از آنها گرفته میشود این است که در وقت جنگ جماعتهای کوچک کوچکی از آنها تشکیل داده و مسلح ساخته برای خراب کردن خطهای تلگراف ، و ریل ، ویرانیدن پلهارا بدینامیت ، و آتش افروختن ، و رهزنی کردن وغیره چیزها ئیکه موجب مشغولیت فکر و حیران ساختن دشمن شود ، و قوت اردوی او را کم و متفرق سازد . چنانچه درین محاربهٔ بالقانها بلغارها از ینگونه عملیات بسیار فایده ها برداشتند . همه این تدبیر ها ئیکه موجب مضرت دشمن شود در وقت حضر یعنی آرامی و پیش از جنگ حاضر و تربیت میشود ، و در وقت جنگ فایده از ان برداشته میشود . ادبیات از ترکستان مینویسند در تعریف ( سراج الاخبار مبارکه افغانیه ) از طبع پریشان ناچیز شکسته دل ( عبدالعزیز ) متخلص به ( بسمل ) که تن خسته دارد و قلم شکسته نه تحریری لایق دیدن نه تقریری قابل شنیدن بد نام کنندهٔ نکونامی چند این عاجز هیچمدان کجا و شعر و بیان کجا از تلاطم جوش محبت و اخلاص مکنون ضمیر خود را بعرصهٔ بیان آورده اما چه بیان همه بی مضمون و پریشان امید است که جواهر اخلاص این حرف پاره ها را شایان التفات و قبول سازد و به نظر عاطفت جناب استادان کرام و اولوالالباب عظام بنوازد انشاء الله تعالى وقتیکه همراه مشتریهای خود کار را فیصله کردم عادت ماست که نیم مبلغ را پیشکی میخواهم ازین سبب عفو شما را طلب کرده از عادت خود بیان کردم . — بسیار خوب عادتیست . این حرکت شما را شایان تحسین می بینم . از جزدان خود يك بانكوط پنجصد فرانکی کشیده )) بنابرین مهم همه پیسه شما را پیشکی میدهم . — بکمال خوشی باقوطها را گرفته آیا به قابل آن يك رسید میخواهید ؟ — نی مادام ، من برشما امنیت نامه دارم . مادام آنغومه بهان خود را بدفعات سلامها داده داده تا بدر زینه مشایعت کرد . حتی يك چند زینه هنوز پایان شده بود که باز هم از عقبش از سلام دادنها دست بردار نمیشد ، وقتیکه برامدن مهمان خود را از دروازهٔ خانه دیده واپس به اوثاق خود بکمال انشراح دل بر گشت خود بخود میگفت : — پنجصد فرانك ها ! هم پیشکی ! چه عجب لقمه ! هیچ شبهه (تخمس) دیده حیران سراج الاخبار دل تپاخوان سراج الاخبار خبربینان سراج الاخبار علم ارکان سراج الاخبار حب دین جان سراج الاخبار آرش قوت احیا دارد در دل سامعه ها جا دارد هست روشن ید بیضا دارد هر طرف موج تجلا دارد شمس تابان سراج الاخبار یافت در فن سیاسی جهان بهره خاص از و پیر و جوان ظاهر است اینکه درین سعد آوان رونق تازه به افغانستان داد عرفان سراج الاخبار اهل اسلام همه یکتن گردید ملت و ملک چو گلشن گردید ای بسا خلق که پرفن گردید ای بسا دیده که روشن گردید از جوانان سراج الاخبار پرتو سایهٔ ظل الهی بر ملت از ترقی خواهی پرورانیده چنین آگاهی لاجرم آمده مدح شاهی عز عنوان سراج الاخبار شهر یاریکه به اخلاق نکوست خبر دین و وطن و قومش خوست ای خوش آندل که از جیش معلومت شاه دیندار جوان بخت گروست رفعت شان سراج الاخبار آنکه ما را مدنیت آموخت هر طرف نور معارف افروخت همه اسباب ترقی اندوخت غفلت و نخوت ما را سوخت نور رخشان سراج الاخبار (بسمل) هرجا که طپیدن دارد بی پر و بال پریدن دارد بهر سو دویدن دارد ذوق اخبار شنیدن دارد از دبستان سراج الاخبار نمیکنم که در ین کار يك انتريكهٔ بسیار بزرگی دور می خورد . هم انتریکه ها و حیله ها در میان عالم کلاتخانه ها دور می خورد با این است که يك مادموازل یعنی دختر کدام کلانی يك خطای بزرگ و خیلی کرده ، با آنکه کدام شوهری را بازی داده زنش را حامله کرده اند . اما من این را زیاده تر آرزو میکنم که کدام شوهری بازی خورده باشد . حریف بی آنکه از چیزی خبر باشد و در خانهٔ خود بخواب راحت رفته باشد از دیگر طرف يك اولادی بخانه اش پیدا شود . بر اووو !! ( قهقهه خود بخود خندید ) حقیقهً چه عجب احوال ! بمن چه ؟ چون هیچ يك مردی تا بحال طالب ازدواج من نشده از آبرو بر سر شوهران هر گونه مصیبت و بلائی که بیاید خوش میشوم . به این مصیبت و بلاها مستحق هستند . جزاهای خود را بکشند . روز دیگر بعد از غروب بيك کمی ، یعنی در همان شبی که فونکس فلوتیند دور اندال از خانهٔ پدر خود مارکی دو موقوب باقی دارد