Page image — the source of record
Machine transcription
نمبر ۳
صفحهٔ ۸
بجا آورده نخواهیم بود . چشم بینا گوش شنوا ، بدن توانا ، وجدان با صفا ، عقل پا برجا با عطا و احسانها فرمود . علی الخصوص که ما را به نعمت ایمان سرفراز ، و بدین مبین حضرت خاتم الانبیا محمد مصطفے صلی الله علیه واله وسلم ممتازه فرمود که بزرگ ترین نعمتهای خدای مهربان است .
دین مبین بسیار محکم و متینی که ما را بر ان ثابت قدم ساخته همه احکام مقدسه آن عین حکمت است . بجا آوردن آن حکمها ثوابها و خیرهای دنیا و آخرت را در بر دارد . در هر حکم شریعت غرای محمدیه هزاران حکمت و صدها منطقها پنهان است . و هر امر و نهی آن کرورها نفوس بشر را از هر فیض و امان .
ای همشهریان عزیز ! یکی از صفات عظیمه حضرت پیغمبر برحق ما صلی الله علیه وسلم ( خلق عظیم ) انحضرت است که ذات اقدس الهی در کلام قدیم خود ایشان را بصفت جلیله ( وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ ) ممتازه فرموده ، اخلاق حسنه یعنی خوبیها و عادتهای خوب و پسندیده را پیشه گرفتن و از کارهای قبیح و بد اجتناب ورزیدن برای ما امت ناحیه محمدیه از لوازمات ضرورۀ دینیه شمرده میشود . به آداب شرم و حیا خود را آراستن و از بی ادبی و بی حیائی دوری کردن بهترین وسیله پیروی و متابعت ماست به حضرت رسول مقبول پروردگار ما . با ادب ترین مخلوقات ذاتِ پاک کبریا حضرت پیشوای انبیا محمد مصطفے علیه افضل التحیات که بحدیث شریف ( اَدَّبَنِیْ رَبِّيْ فَاَحْسَنَ تَاْدِیْبِیْ ) درجه قدسیت آداب مقدسه شان تا یکدرجه معلوم میگردد .
«ادب آموز از ان ادیب که او»
«ادب از حضرت خدا آموخت»
ای همشهریان عزیز ، و ای برادران با تمیز ! مقصد عاجز شما از این جمله تمهید است و بیاناتی که عرض شد یک یاد آوری ایست که بشما آنرا بیان میکنم . پیشتر گفته بودم که احکام دین مبین محمدی سراسر حکمت ، و پر از فایده و منفعت است . به بینید یک مثالی برای شما عرض میکنم : عبادت خالق یگانه بی همتا به ما فرض گردید . عبادت بر طهارت یعنی پاکیزه گی موقوف شد . و اگر ساده تر و صاف تر بگویم چنین میگوئیم که نماز فرض است و ادا نماز به استنجا و آبدست گرفتن وابسته است . حکمت مهمه ئیکه در استنجا موجود است هیچ صورت انکار نمیشود . زیرا اگر مخرج بول با خاک خشک در اول امر خوب خشک گردد و بعد از ان با آب شسته شود خوبتر و بهتر طهارت یعنی پاکیزه گی بعمل میآید . لهذا لازم و ضرور است که اول با کلوخ استنجا شود ، و بعد از ان با آب شسته وضو گرفته شود .
ولی هزار افسوس که درین کار با صواب همشهریان یک کار بسیار بیهوده و نالایقی را عادت گرفته ایم که سراسر مخالف آداب انسانیت و مغایر پیروی آداب پیشوای امت است .
ای همشهریان ، ای برادران ! انصاف بفرمائید ! آیا ازین بدتر و کریه تر چیزی چه باشد که در راه ها و سرکها و کوچه ها بیک آدمی بر خورید که بند زیر جامه اش را که باز است بدست راست گرفته و دست چپش در درون پاجامه با یک عضو که از گرفتن نام آن زبان قلم را حیا می آید بازی کند .... بلی خشک کردن استنجا ضرور است ، ولی نه اینچنین ! بلکه در همانجائیکه حاجت خود را قضا کند خود را خوب خشک کرده و چند بار ها پای چپ خود را بر پای راست و پای راست خود را بر پای چپ خود نشان داده و بند پاجامه خود را بسته براه خود روان شود .
بکمال افسوس بسیار همشهریان خود را می بینیم که در راهها و کوچه ها و معبر های عام بهمین وضع و قیافه که بیان شد براه میروند و هیچ باک و پروائی هم نمیکنند ، و حتی با همدیگر اختلاط و سخن هم میزنند . و از همه عجب تر اینکه اگر کسی سلام دادن شان لازم آید ( نا معذور هستم ) گفته اعتذار هم میکنند که به این سخن خود شان اقرار
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.