Machine transcription
صفحه ۷۰
از طرف متمردان پذیرفته داده شد. که فقره ذیل را عیناً در حال درج ورق علیحده و در ثانی درج سراج الاخبار نیز شود — از محکمه عسکری بذریعه عالیجاه، عزت همراه و ایشیک آقاسی نظامی خبر رسیده که بیوم جمعت ۲۹ ماه جمادی الاول سنه (۱۳۳۰) نفری اردوی عسکری بسر کرده گی عالین، عزت و شجاعت همراه محمد نادر خان عبور نموده وارد گردیز شدند — طایفه احمد زائے از کردار نا صواب خود را نادم و پشیمان شده قرآن شریف را گرفته و بگردن خود با ریسمان انداخته حاضر شده اند و توقع عفو تقصیرات خود را را از حضور اعلیحضرت سراج الملة و الدین بادشاه معظم اسلام پناه دارند — باعث اینگونه عذر و خون شان بهمان کوتل شنیده بود در جنگی که دستگیر شده بود و بعد از تحقیق پیوسته که صد و پنجاه نفر از مردم باغی ها مقتول شده و پنجاه و هشت نفر شان هم بسیار است — جهان داد پادشاه که از جمله طایفه احمد زائے عیاش در همین جنگ کوتل تیره بهمراه مردم باغی شامل بود حال خیال عذر خواهی را دارد و از افعال قبیحه خود پشیمان شده است فقط
[ علی احد ]
نمبر ۱۷
۷۱
حوادث خارجيه
اجمال سیاسی
این مسئله بر هیچکس پوشیده نیست که یکی از فقرات وصیت نامه (پتر کبیر) که برای اختلاف خود گذاشته بهین است که « دایما دولت روس میباید ساعی به مدیران و ذخیره خانه دنیا که عبارت از قسطنطنیه و هندوستان است بدست آیم و بر آنصورت به هند و نیا حاکم شود » این است که بنابراین وصیت اختلاف پتر لطفه از ان پیش قدمی باز نه ایستاده اند. ولی چون صاحب آن خزانه این تصور حریف خود را در قلعه های بسیار مستحکمین ایران و افغانستانرا از مدت پنجاه و شصت سال است که پخته کاری کرده و رفته است و در پایه داری و تقویت استقلال موجود ملکیت آن بیجان کوشیده است. حتی درین راه مصارف و مخارج زیادی نیز صرف کرده است. اما در نتیجه قناعت ظاهر میشود که سیاست و پولتیک روس بر سیاست برطانیا غلبه قوت داده و برتری گرفت. زیرا بی آنکه لشکر کشی بکند و با حریف خود دست و گریبان شود و صرف سیاست حکمت عملی خود بی آنکه بخورد از شمال بسوی جنوب دو مجرای بسیار عظیمی برای جاری ساختن آب سیلاب خود باز نمود، که یکی از قفقاس تا بخلیج فارس میرسد. و دیگری از راه مشهد به سیستان و بلوچستان با جویهای آهنین راه آهین خود بسوی آن دراز میشود. از همه بدتر اینکه یک دریا توان توانگر یک قسمی مینمود از راه بغداد و بصره از در این نفس خود را برکت آورده است. آیا اتفاق سیلاب وار در ابرای آن خزینه بی انتهی را دارد؟ این چیزیست مجهول اما چیزی که معلوم است غالب آمدن پولتیک روس بر پولتیک برطانیا بعضے سیاسی شناسان عالم میگویند که تقویت و معاونتی که دولت بریطانیا به ژاپان در محاربه (۱۹۰۴) میلادی داده بود و راه سیلاب را از طرف بحر محیط به آن سد نموده بود میبایستی امثال آنرا به ایران و افغانستان صرف مینمود. زیرا آن رفته بحر محیط را بسیبی که از درجه اعلی ترین دو انتها بحری شمرده میشود با نهنگ های آتشین نفس آهین سکوت خود دفع میتوانست. حال آنکه در قوت خشکه اقتدار دولتهای عالم بر هریس معلوم است که چیست؟ پس ضرور بود که در استقلال قوت دولت ایران کوشش بلیغ بکار می برد. بهر صورت بر گذشته صلوات. آینده را نظر باید کرد این یک واضح و آشکار است که افغانستان تا جهان داشته باشد هیچ دست
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
