Page 116

نمبر ۹ بسته کرده بخانه ها می خود بردند و ترجان اخبار مذکور ( ضعیف الاعتقادی انسان ضعیف البنیان را ملاحظه فرمائید فقط ( سراج الاخبار افغانیه ) رفیق ها ( اخبار افغان) که در پشا ور نشر میشود و نطق مذکور را به بانی قومی افغانی ما ترجمه کرده نشر نمود که حقیقتا از قرائت آن یک حسن سروری برای ما حاصل شده لهذا از رفتن خود جدا گانه تشکر میکنیم . ما ملت افغانی کمال عجز و انکسار بحضور شاه تا بعد بار پروردگار خود میمانیم و به نهایت فخر و سرور میگویم : الحمد لله هزار بار الحمد لله که ما به امامت و پیش نازمی با د شاه محبوب القلوب خود همتای دانای توانای عظیم الشان خود را پرستش میکنیم پیش از اگر حین ما بر غالب نیاز عبودیت برسید چینه مبارکه پادشاه بر خاک پرستش میرسد، چه سعادت ، چه مسرت ، چه سخرت ! از رو با خبر تلگراف آمده است که یکدسته سپاهیان نظام ایطالیه بتاریخ ۲۶ مه در سه راه برای حفاظت انجنیران خود بنظر در نارفتند — انجنیران مذکور بر یک جوی آب کار میکردند — چون دسته مذکور بجوی آب رسید فرج کثیر ترکان که در قبضه خود اتواب آتش فشان داشت بر سپاهیان ایطالوی حمله آور و بعد از جنگ شدید فوج ایطالوی پس پا شده و سه نفر مقتول و ۷ نفر مجروح را در معرکه کار زار گذاشت اعلیحضرت شاه جارج در جنگل خیال بیست و یک پلنگ و چهار خرین از تفنگ خودشکار نمود فقط یک کشتی جنگے روسی موسوم به فاکیس دیر وز بمقام بوشهر رسید و یکصد و شصت و نه نفر سپاهیان نظام روس از کشتی مذکوره فرود آمدند فقط نقل نه اخبار سول الله منری گرت در باب مستقبل چنین ما چیزی گفت نمی توانیم اما اگر بر حالت شود جنگه نظر میندازیم این امرا ظهر من الشمس میباشد که انقلاب خواهان چین اظهار حماقت کرده اند و برای آنها مناسب بلکه انسب بود که در انعقاد مجلس مصالحت شان گاهی خلل انداز نمی شدند و تا ظهور پذیر شدن فیصله آخری مجلس مذکورہ برائے ما نکو حمله نمی آوردند و چون باغیان در راه انتقاد مجلس سد راه شده اند حامیان خاندان شاهی خیلی مسرور میباشند چرا که مو اخر الذکر میدانند که التوای مزید موجب فلاح باده خواهد بود فقط اکثر اخبار های هم عصر ما از انگریزی وارد و که در قطعه وسیعه هندوستان طبع و نشر میشود نطق اعلیحضرت با دشاه محبوب القلوب معظم در باب خانه شهدا و مجروحین طرابلس غرب در سوم ماده ذوالحرام بیان فرموده شده بود در روزنامه های خودشان ترجمه و نقل کرده اند. و اکثر رفقای هم عصر با یک نظر توجه و نیک بینی بوی سراج الاخبار افغانیه ها می نگرند که ازین حین توجه رفقای قلیه خود با الخاصه عرض تشکر مینمایم . علم تاریخ یکی از علوم بسیار معتنابهای فواید انتها علم تاریخ است که مطالعه آن انسان را بسی عبرت ها ، و فایده ها می بخشد و انسان را بر احوال این دنیا تا از زمان خلقتش آگاه می سازد، و به این سبب با وجود یکه انسان برا افزودن یکروز عمر خود از عمر طبیعی که به اجل موعودش منتهی میشود قادر میوه شده بواسطه مطالعه تاریخ عمر خود را معنا تا بسیار سالهای میانه بصورت رجعت قهقری تمدید داده می تواند . بنا بر منافع و فواید که تاریخ دارد بعد ازین نسخه های روزنامه ( سراج الاخبار افغانیه) به بعضی لوحه های تاریخی نیز مزین صحایف نموده مطالعه کنندگان گرام خود را مستفید می نماید . تاريخ علم تاريخ پیش از آنکه از وقایع و حوادثی که علم تاریخ از ان بحث و بیان مینماید به سخن رانیم اگر یک قدمی از تاریخ خود این علم که آیا از کدام وقت ظهور نموده، و بچه صورت و چه کیفیت به شکل یک علم خصوصی در آمده و به سیر مطالعه کنندگان گرام خود جرات ورزیم چیزی نقصانی نکرده خواهیم بود . باید دانست که قبل از ایجاد خط و کتابت هر ان قدر وقت و زمانی که مرور نموده باشد برای اطلاع بر احوال آن بجز کتب مقدسه سماوی دیگر هیچ یک ماخذ و منبعی موجود نیست و ان کتابهای مقدسه بر ا کتب سماویه میگویم نه تاریخ . بناء علیه علم تاریخ این اعصار اخیره برای این فن سرور تعیین و مقرر نموده اند که آنهم عبارت از سنن (طفولیت) و سنن ( صباوت) ، و سنن ( رجولیت ) تاریخ است . پیش از ایجاد خط و کتابت که مردمان ( فنیکه ) آنرا ایجاد کرده اند شهر دلارامی (( علم تاریخ )) در رحم طبیعت کائنات بحال ( جنین) مانده بود . فن کتابت مانند قابله کائنات مقابله آن جنین نا زمین را از مشیمه ما در بیرون آورده و در قماط استعداد و قابلیت پیچیده در گهواره طفولیتش بخوابانید .