{"book":"adl0616","page":116,"text":"نمبر ۹\n\nبسته کرده بخانه ها می خود بردند و ترجان اخبار مذکور ( ضعیف الاعتقادی انسان ضعیف البنیان را ملاحظه فرمائید فقط ( سراج الاخبار افغانیه )\n\nرفیق ها ( اخبار افغان) که در پشا ور نشر میشود و نطق مذکور را به بانی قومی افغانی ما ترجمه کرده نشر نمود که حقیقتا از قرائت آن یک حسن سروری برای ما حاصل شده لهذا از رفتن خود جدا گانه تشکر میکنیم .\n\nما ملت افغانی کمال عجز و انکسار بحضور شاه تا بعد بار پروردگار خود میمانیم و به نهایت فخر و سرور میگویم : الحمد لله هزار بار الحمد لله که ما به امامت و پیش نازمی با د شاه محبوب القلوب خود همتای دانای توانای عظیم الشان خود را پرستش میکنیم پیش از اگر حین ما بر غالب نیاز عبودیت برسید چینه مبارکه پادشاه بر خاک پرستش میرسد، چه سعادت ، چه مسرت ، چه سخرت !\n\nاز رو با خبر تلگراف آمده است که یکدسته سپاهیان نظام ایطالیه بتاریخ ۲۶ مه در سه راه برای حفاظت انجنیران خود بنظر در نارفتند — انجنیران مذکور بر یک جوی آب کار میکردند — چون دسته مذکور بجوی آب رسید فرج کثیر ترکان که در قبضه خود اتواب آتش فشان داشت بر سپاهیان ایطالوی حمله آور و بعد از جنگ شدید فوج ایطالوی پس پا شده و سه نفر مقتول و ۷ نفر مجروح را در معرکه کار زار گذاشت\n\nاعلیحضرت شاه جارج در جنگل خیال بیست و یک پلنگ و چهار خرین از تفنگ خودشکار نمود فقط\n\nیک کشتی جنگے روسی موسوم به فاکیس دیر وز بمقام بوشهر رسید و یکصد و شصت و نه نفر سپاهیان نظام روس از کشتی مذکوره فرود آمدند فقط\n\nنقل نه اخبار سول الله منری گرت\nدر باب مستقبل چنین ما چیزی گفت نمی توانیم اما اگر بر حالت شود جنگه نظر میندازیم این امرا ظهر من الشمس میباشد که انقلاب خواهان چین اظهار حماقت کرده اند و برای آنها مناسب بلکه انسب بود که در انعقاد مجلس مصالحت شان گاهی خلل انداز نمی شدند و تا ظهور پذیر شدن فیصله آخری مجلس مذکورہ برائے ما نکو حمله نمی آوردند و چون باغیان در راه انتقاد مجلس سد راه شده اند حامیان خاندان شاهی خیلی مسرور میباشند چرا که مو اخر الذکر میدانند که التوای مزید موجب فلاح باده خواهد بود فقط\n\nاکثر اخبار های هم عصر ما از انگریزی وارد و که در قطعه وسیعه هندوستان طبع و نشر میشود نطق اعلیحضرت با دشاه محبوب القلوب معظم در باب خانه شهدا و مجروحین طرابلس غرب در سوم ماده ذوالحرام بیان فرموده شده بود در روزنامه های خودشان ترجمه و نقل کرده اند. و اکثر رفقای هم عصر با یک نظر توجه و نیک بینی\n\nبوی سراج الاخبار افغانیه ها می نگرند که ازین حین توجه رفقای قلیه خود با الخاصه عرض تشکر مینمایم .\n\nعلم تاریخ\nیکی از علوم بسیار معتنابهای فواید انتها علم تاریخ است که مطالعه آن انسان را بسی عبرت ها ، و فایده ها می بخشد و انسان را بر احوال این دنیا تا از زمان خلقتش آگاه می سازد، و به این سبب با وجود یکه انسان برا افزودن یکروز عمر خود از عمر طبیعی که به اجل موعودش منتهی میشود قادر میوه شده بواسطه مطالعه تاریخ عمر خود را معنا تا بسیار سالهای میانه بصورت رجعت قهقری تمدید داده می تواند . بنا بر منافع و فواید که تاریخ دارد بعد ازین نسخه های روزنامه ( سراج الاخبار افغانیه) به بعضی لوحه های تاریخی نیز مزین صحایف نموده مطالعه کنندگان گرام خود را مستفید می نماید .\n\nتاريخ علم تاريخ\nپیش از آنکه از وقایع و حوادثی که علم تاریخ از ان بحث و بیان مینماید به سخن رانیم اگر یک قدمی از تاریخ خود این علم که آیا از کدام وقت ظهور نموده، و بچه صورت و چه کیفیت به شکل یک علم خصوصی در آمده و به سیر مطالعه کنندگان گرام خود جرات ورزیم چیزی نقصانی نکرده خواهیم بود . باید دانست که قبل از ایجاد خط و کتابت هر ان قدر وقت و زمانی که مرور نموده باشد برای اطلاع بر احوال آن بجز کتب مقدسه سماوی دیگر هیچ یک ماخذ و منبعی موجود نیست و ان کتابهای مقدسه بر ا کتب سماویه میگویم نه تاریخ . بناء علیه علم تاریخ این اعصار اخیره برای این فن سرور تعیین و مقرر نموده اند که آنهم عبارت از سنن (طفولیت) و سنن ( صباوت) ، و سنن ( رجولیت ) تاریخ است . پیش از ایجاد خط و کتابت که مردمان ( فنیکه ) آنرا ایجاد کرده اند شهر دلارامی (( علم تاریخ )) در رحم طبیعت کائنات بحال ( جنین) مانده بود . فن کتابت مانند قابله کائنات مقابله آن جنین نا زمین را از مشیمه ما در بیرون آورده و در قماط استعداد و قابلیت پیچیده در گهواره طفولیتش بخوابانید .","chars":3656,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00116.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/116","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/116","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}