Page 108

صفحه ۱ سال یکم نمره ۹ ننگرهار نے ايشيک آقاسی ملکی و عسکری و بقيه حضرت بهایو لے احمد قيمت ساليانه در دار السلطنه کابل سه روپيه کابلی و اطراف داخل مملکت باخراجات ڈاک ۱۲ روپيه و خارج مملکت باخراجات ڈاک يک نيم پوند انگريزی قيمت يک نسخه آن در کابل يک عباسی است تاريخ عربی ۱۵ صفر ۱۳۳۰ سراج الاخبار ۱۳۲۹ افغانيه مدير و سر محرر محمود طرزی اداره و مطبعه در ماشين خانه دار السلطنه کابل همه امورات تحريريه به اداره هذا بنام مدير فرستاده ميشود بهر پانزده روز يکبار نشر ميشود تاريخ شمسی ۲۳ دلو ۱۳۹۰ درين اخبار از حوادث داخليه و خارجيه و بسی مقالات مفيده درج ميشود فهرست مندرجات نهر سراج جلال آباد — هوای کابل — حوادث خارجيه علم تاريخ — تاريخ علم تاريخ — حفظ صحت ادبيات — ناموران زنان جهان علم ثروت ملل — فاجعه های پاريس نهر سراج جلال آباد يکی از آثار عظمت و مآثر ابد نشان اين زمان سعادت اقتران اعلیحضرت ( سراج الملة و الدين ) ادام الله دولته افتتاح نهر ها می ايست که در هر هر طرف مملکت مانند جان در بدن جاری و ساری گرديده و که از انجمله يکی اين ( نهر سراج جلال آباد ) ميباشد اين يک بر هيچکس پوشيده نيست که آب يگانه مدار حيات کره زمين شمرده ميشود . حضرت باری تعالی جل و علا در کتاب قديم عظيم خود زنده گی همه اشيا را از آب امر و بنيان فرموده ، آب يک جوهر بسيار عظيم و يک نعمت بسيار جسيم حضرت رب کريم ما است که زمين را بعد از مرگ آن به آن جوهر گرانبها زنده فرموده است . نباتات زمين بواسطه آن ميروید اشجار درختان به برکت آن لذت و آبداری پيدا ميکند پرندگان چرندگان ، خزندگان به آن نشأء حیات میگیرند ، انسانها جوان حتی جهادات نيز از ان زنده گی و طراوت حاصلی نمایند . اگر نهر های بی حد عظيمه که کاف استلا تها ، دشت ها ، هامون های سطح زمين را بقدرت بالغه حضرت حکيم مطلق جل على چاک چاک کرده و در جريان ميباشند نمى بود می امر زراعت يعنی کشتکاری از عالم مفقود و معدوم گشته نوع بنی بشر از مدار تعيش و زندگانی محروم گرديده نمی . و باز اگر اتفاق دست ها و صنعت های نوع انسانی نمی بود که از ان نهر های جسيمه عظيم ديگر جوی ها و نهر ها ، و قالها نميکشيدند می ، باز هم امر کشتکاری است بنا که حبوبات و محصولات زمينی زندگانی دارند و سعيت و فراخی پيدا نميکرد . و به اين سبب دايره زيست و بود و باش انسانها خيلی تنگی پيدا کرده تنها در نزدیکی های کنار های آن نهر ها به گرد آمدن مجبور می شدند که اين هم موجب فلاکت های عظيمه ميگرديد . بعضی نهر های بروی زمين موجود است که از هزار ها ميل مسافه زمين را شق کرده تا به بحر های محيط روان شده و رفته است . ولی با وجود اين هم تا صنعت دست بشر کانالهای متعددی از ان نکشيده و استفاده تام از آن نشده است . ( نهر کابل ) که بزبان افغانی مردم تکه ها در زمين را ( سين ) مينامند اگر چه اراضی بسيار واسع فراخی را آبياری ميکند ، ولی تا بحال اين چنين يک نهری که بهزار ها جريب زمين خالی از زراعت را آبياری کند از عصر آباء و اجداد کشيده نشده بود . بخشيده شدن نهر مبارک سراج