{"book":"adl0616","page":108,"text":"صفحه ۱\nسال یکم\nنمره ۹\n\nننگرهار نے\nايشيک آقاسی ملکی و عسکری و بقيه حضرت بهایو\nلے احمد\nقيمت ساليانه\nدر دار السلطنه کابل سه روپيه کابلی\nو اطراف داخل مملکت باخراجات ڈاک ۱۲ روپيه\nو خارج مملکت باخراجات ڈاک يک نيم پوند انگريزی\nقيمت يک نسخه آن در کابل يک عباسی است\nتاريخ عربی ۱۵ صفر ۱۳۳۰\n\nسراج الاخبار\n۱۳۲۹\nافغانيه\n\nمدير و سر محرر\nمحمود طرزی\nاداره و مطبعه\nدر ماشين خانه دار السلطنه کابل\nهمه امورات تحريريه به اداره هذا\nبنام مدير فرستاده ميشود\nبهر پانزده روز يکبار نشر ميشود\nتاريخ شمسی ۲۳ دلو ۱۳۹۰\n\nدرين اخبار از حوادث داخليه و خارجيه و بسی مقالات مفيده درج ميشود\n\nفهرست مندرجات\nنهر سراج جلال آباد — هوای کابل — حوادث خارجيه\nعلم تاريخ — تاريخ علم تاريخ — حفظ صحت\nادبيات — ناموران زنان جهان\nعلم ثروت ملل — فاجعه های پاريس\n\nنهر سراج جلال آباد\nيکی از آثار عظمت و مآثر ابد نشان اين زمان سعادت اقتران اعلیحضرت ( سراج الملة و الدين ) ادام الله دولته افتتاح نهر ها می ايست که در هر هر طرف مملکت مانند جان در بدن جاری و ساری گرديده و که از انجمله يکی اين ( نهر سراج جلال آباد ) ميباشد اين يک بر هيچکس پوشيده نيست که آب يگانه مدار حيات کره زمين شمرده ميشود . حضرت باری تعالی جل و علا در کتاب قديم عظيم خود زنده گی همه اشيا را از آب امر و بنيان فرموده ، آب يک جوهر بسيار عظيم و يک نعمت بسيار جسيم حضرت رب کريم ما است که زمين را بعد از مرگ آن به آن جوهر گرانبها زنده فرموده است . نباتات زمين بواسطه آن ميروید اشجار درختان به برکت آن لذت و آبداری پيدا ميکند پرندگان چرندگان ، خزندگان به آن نشأء حیات میگیرند ، انسانها جوان حتی جهادات نيز از ان زنده گی و طراوت حاصلی نمایند . اگر نهر های بی حد عظيمه که کاف استلا تها ، دشت ها ، هامون های سطح زمين را بقدرت بالغه حضرت حکيم مطلق جل على چاک چاک کرده و در جريان ميباشند نمى بود می امر زراعت يعنی کشتکاری از عالم مفقود و معدوم گشته نوع بنی بشر از مدار تعيش و زندگانی محروم گرديده نمی . و باز اگر اتفاق دست ها و صنعت های نوع انسانی نمی بود که از ان نهر های جسيمه عظيم ديگر جوی ها و نهر ها ، و قالها نميکشيدند می ، باز هم امر کشتکاری است بنا که حبوبات و محصولات زمينی زندگانی دارند و سعيت و فراخی پيدا نميکرد . و به اين سبب دايره زيست و بود و باش انسانها خيلی تنگی پيدا کرده تنها در نزدیکی های کنار های آن نهر ها به گرد آمدن مجبور می شدند که اين هم موجب فلاکت های عظيمه ميگرديد .\n\nبعضی نهر های بروی زمين موجود است که از هزار ها ميل مسافه زمين را شق کرده تا به بحر های محيط روان شده و رفته است . ولی با وجود اين هم تا صنعت دست بشر کانالهای متعددی از ان نکشيده و استفاده تام از آن نشده است .\n\n( نهر کابل ) که بزبان افغانی مردم تکه ها در زمين را ( سين ) مينامند اگر چه اراضی بسيار واسع فراخی را آبياری ميکند ، ولی تا بحال اين چنين يک نهری که بهزار ها جريب زمين خالی از زراعت را آبياری کند از عصر آباء و اجداد کشيده نشده بود . بخشيده شدن نهر مبارک سراج","chars":2569,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00108.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/108","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/108","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}