Page 1057

صفحه ۸ سال چهارم آمده ره بهای بادیهٔ تا پایان عدم گردیدن ضروری و لایدی شمرده شود . این تعریف و تصویریكه نمودیم برای آن کسانیست که بچگونه عوارض گرفتار نیامده و جولان ناز مراحل عمر طبیعی شاده بمنزل برسد . هزار افسوس که چنین مرحله بیایی برای هر کس میسر شدن از نادرالحدوث امراض گوناگون ، و عوارض مهلك و آفات قلمونی که دمبدم زندگی را تهدید میکنند هیهات که کسی را بگذارد که بمنزل طبیعیش برسد ! آه ! چه نا امیدی ، چه حسرت ! باین زندگی بخروزه چه وابسته کی ، و چه خاطر جمعی !! ... حیات جاودانی لازم است ، زندگی ابدی بکار است ! و گرنه ازین عمر برق نمای شرر آسا چه فایده !! بسیار خوب ، اما حیات جاودانی ، زندگی ابدی کی میسر میشود ، کی آنرا دست میدهد ! هر کس حضرت ، خضر ، زنده جرات نمیکرده که در ظلمات بچشمهٔ آب بقا ، دسترس یابد ! بدون حضرت خواجه شیراز دل زنده چنان عشق پاکی میشود که هر گز سر مردن نداشته باشد ! ... آیا حیات جاودانی ، زندگی ابدی ، چشمهٔ آب بقا ، عشق مردن زیاده چه چیز است ؟ بدانید آگاه باشید که آن چیز است : نام نيك . که انسانرا هیچگاه نمیمیراند ، و زندگی جاودانی میبخشد . مرور اعصار و دهور آنرا محو نمیسازد . ورق گردانی ایام در سینه صحیفه های خود آنرا باحترام نگه میدارد . زبانها آنرا بعنوان ورد صبح و شام خود میگرداند . پادشاهانی که بعدل و انصاف و کارهای بزرگی اوصاف گذاشتن و نام نيك و كامياب آمده اند ، و بهادران و صاحبقرانانی را که بفتوحات و جهانگیری شهرهٔ آفاق شده اند ، صاحبان عزم و حزمی را که ملتهای اسیر شده دست غیر ملت شانرا از اسارت ظلم و استبداد اجنبی رهایی داده استقلال و آزادی قومی و ملتی شانرا بایشان بخشیده اند آیا مرده میشمارید ؟ حاشا ، حاشا ! آنها زنده کی ابدی ، حیات جاودانی را نایل شده اند . هزار ساله يك عمری که به انواع عيش و شادمان ، و اقسام مسرت و کامرانی بسراید آنچنان عمریست که دوام آنرا از درخشیدن برق هم کمتر باید دانست ، يك روزه عمری که به ایفای نام نیکی بگذرد آنچنان عمریست که آنرا جاودانی و ابدی باید فهمید . خوش بخت آنکه از بهر استحصال چنين يك عمر ابدی فرصت یاب باشد و چون آن فرصت دست دهد منتظر شمع و چراغی نشده هماندم چون برقی بدرخشیدن آغاز نهد و در طی مسافه فوت نمودن فرصت را جنایت بشمرد . شمعیم که جامد شده شعله و داغیم مردیم چو کافور ولی در دسراغیم شماره ۱۲ حوادث خارجيه ◀ اجمال احوال ▶ نغمه همان يك نغمه ، ترانه همان يك ترانه ! او تاری که رود روز آنرا کوک میکنند بورو ریس آنرا به نغمه های مخالف راست کرده آهنگهای زیروبم را در دوگاه و چهارگاه بساز و نواز می آورد ! اما چیزیکه درین طنبور نغمه دیگری افزوده همانا دمدمه و زمزمه ایست که از موزيک امریکا نواخته میشود . این يك معلوم است که امریکا با ژاپان از بسیار وقتها يك رقابت و همچشمی دارد . چون درین جنگ حامی و معاهد یگانهٔ رایان یعنی دولت بریتانیا عجان خود گرفتار است آمریکا از فرصت استفاده کرده را مناسب یافته میخواهد که اگر بتواند نفوذ و اقتدار ژاپانرا از چین و دیگر اطرافی که ضرر آن به امریکا ملحوظ باشد دفع کند . از یکطرف هم بر دولت بریتانیا نیز بعضی بانکها میزند و در باب باشیدن دانهٔ جنك بهانه جویی میکند . و چنان معلوم میشود که آخر صداهای طوب دنیای جدید سامعه خراش دنیای قدیم بشود . و نیز از بعضی علایم چنان استنباط میشود که اینصداها وضد دول متحالفين بلند شود . زیرا چنانچه از یکطرف به بهانهٔ خریداری جهازهای تجارتی اعانهٔ نقدی بدولت المان میرساند ، از دیگر طرف خیال قرضه دادن پدولتهای المان و اوستریا و عثمانی دارد . علی الخصوص تونل جنگی که در ین اواخر در مابین امریکا و بریتانیا در خصوص تفتیش جهازهای تجارتی پیش آمده نزدیکست که رازها از پرده بیرون افتد ! در میدانهای رزمگاههای غربی و شرق بجز همان يك نغمهٔ حمله آوری متواتره و پسپا شدنهای متکرره که انسانرا از شنیدن آن يك ملالی حاصل شود و رفته رفته بمقابل اهمیت دادن از يك بی پروایی پیدا کرده دیگر چیزی شنیده نمیشود ، آخرترین حوادثی که رخنموده و يک کمی نغمه را تبدیل داده اعتراف روسهاست بر شکست خوردن شان از جرمنها در رزمگاه مشرقی . چون هم بقدر اعتراف از طرف خود شان بشود معلوم است که این شکست خیلی با اهمیت خواهد بود ! از محاربات بحری هیچ يك اثر با اهمیتی پدیدار نیست . مگر اینکه از خبرهای اخیره باز غرق شدن جهازات متعددهٔ تجارتی انگلیز و فرانس از دست کشتیهای تحت البحر جرمی شنیده میشود در باب جنگهای قفقاس و مصر بازيك سكوت تامى حکمفرماست . ولی سکوت هم از معانی خالی دیده نمیشود . هیچ شبه نیست که در پنهان داشتن خبر ها و سخت گیری سانسور و حك و اصلاح خبرها از فایده بیشتر ضرر متصور است . اگر خبرهایی که نشر میشود راست هم باشد اطمینان بر راست بودن آن حاصل نمیشود . و اگر دروغ هم بود دروغ آنرا بچه ثابت باید کرد ؟ هر چه که هست همین است ! نتیجه را انتظار باید کشید . البته بهمه حال بك نتيجهٔ روز خواهد نمود که پنهان ماندن آن غیر ممکن خواهد بود !..