Page 101

صفحه ء دیوان تربخند امس به سبب پیرانه سالی از عهده خود مستعفی شده است و اعلیحضرت امیر صاحب کابل بجای آن دیوان نند لعلی قندهاری را مقرر فرموده اند فقط ایضا از اخبار پایونیر نقل شده برای اخبار مارننگ پوست از طهران تلگراف آمده که دولت ایران بروس التیمم ( اعلان اخیر می جنگ ) فرستاده است و میخواهد که افواج روس از حملۀ قزوین تیر نشوند و حکم فرستادن افواج مزید به ایران فتح نموده شود و باید که در اثنای سی ساعت روس مطالبات مسبوق الذکر را بانجام رساند و الا ایران بر سپاهیان نظام روسی حمله خواهد کرد فقط بسبب حرکات و کردار ناپسندیده که روس مردم خوارزم خرید و فروخت اسباب ساخت روس را ترک نموده اند فقط برای اخبار تایمز از طهران تلگراف آمده که مردم طهران و آقاهای مساجد بر خلاف برطانیه اخبار خیالات تقریر میکنند و میگویند که برطانیه در معاملات ایران اصولاً بی تعلق را مرکوز خاطر داشته است و ازین ظاهر است که برطانیه مرد دریا کار میباشد فقط باشندگان اصفهان و شیراز خرید و فروخت اموال تجارت انگریزی را واگذاشته اند فقط نمبر ٨ مصاحبۀ قلمیه سراج الاخبار با اخبار (ایڈووکیت) که ترجمۀ آن از دفتر سخن العلوم آمده اخبار دایڈووکیت) هند و ستان که بزبان انگریزی طبع و نشر میشود در باب سراج الاخبار یک شرح طویلی نوشته که مایگان یگان فقره آن را شرح و تفصیل میدهیم : «لا» امید است که به اخبار جدید کابل مثل اخبارات سابقه آزادی حاصل نخواهد شد – یعنی آزادی شبه محل خود مختاری اعلیحضرت امیر صاحب گردد . «ک» این فقره اخبار مذکور دلیل واضحیست برینکه نامه نگار اخبار مذکور از کیفیت خود مختاری اعلیحضرت پادشاه بزرگ افغانستان، و حقیقت دیانت، و اخلاق ما افغانیان خوب واقفیت و آگاهی ندارند . لہذا لازم داشتیم که ازین کیفیت و حقیقت مختصر معلوماتی بنگاریم : خود مختاری اعلیحضرت امیر صاحب یک چیزی نیست که نوک قلم کدام اخبار والا، و یا صفحه هایی کدام اخبار مانع و مخل آن گردد . زیرا ذات اعلیحضرت سراج الملة والدین امیر حبیب الله خان یک پادشاه اسلام است، و قطعه افغانستان از تاریخهای بسیار دراز لیست که قلب اسلام است، مردم افغانستان عموماً مسلمان است. تا بهنگامیکه این شرافت با عظمت اسلامیت در این سه نقطه باقی باشد – که انشاء الله تا به ابد باقیست – خود مختاری ذات اعلیحضرت پادشاه افغانستان را هیچ چیزی، و هیچ قولی خلل رسانیده نمیتواند، چرا که اساس و مبنای اسلام بر اطاعت خدا، و رسول، و پادشاه موقوفست. تا جاییکه مسلمان، دل و زبان این یک صاحب ایمان بر خلل اندازی به اساس دین و مذهب خود قایل و راضی نمیشود و مگر که از اهل ایمان نباشد . بعد ازین فقره مینویسد : «لا» این امکان دارد که بعد از چند مدت اخبار مذکور آزادی حاصل نماید ( شبیه در ایران بعد از حکومت شورائی بوقوع آمده است ) اما قوانین کابل برای دفع آزادی و غیره نسبت به قوانین هند سخت تر و موثرتر میباشد «ک» بجواب این فقرۀ (ایڈووکیت) میگوئیم : خدا را هزار بار شکر است که (سراج الاخبار) یک اخبار بسیار