Page 231

( ۲۲ ) دین محمد رشدیه دوم بیانات آتی را بچنان فطانت و متانت بیان کرد که همه حضار لب به تحسین کشادند : - هر قدر که انسان در اشیای کائنات و خواص آنها توجه وغور نماید همانا کوائف عجیب و حوادث غریب بنظر انسان بروز می نماید و اگر انسان از علوم مختلفه با خبر نباشد باعث وهم شده از جمله سحر و ساحری خیال میشود ـ چنانچه تجربه ذیل اسباب این امر را می نماید - بنده میخواهد که اولاً تجربه نموده بعد ازان به برهان واضح سازد!! تجربه !! دلیلش از حکمت طبعی ظاهر میگیرد چونکه درین علم بیان شده که درجه جوش آب بر مقدار فشار منحصر است ـ و نیز درجه جوش آب مانند درجه انجماد معین نیست بلکه بر فشار هوا منحصر است! چنانچه اگر فشار هوا کم باشد عمل جوش بزودی واگر فشار زیاد باشد عمل جوش بدیرى واضح میشود چنانچه ! درین تجربه حصه خالی صراحی بعد از جوش پر از ابخره آبی شده بسبب فشار آن عمل جوش معطل گشته بود