Page 290

خاتمة تحفة الامان فى سيرة النعمان (٢٨٩) ذكر تلامذه ارشد امام اعظم رح وپیشه را آموخته احتیاجات خانه گی را مرفوع نماید - با آنهم در هر موقعیکه قاضی صاحب را فرصت مساعدت میکرد علی الفور بمجلس علماء وفضلاء مشرف میگشت روزی در حلقه تدریس امام ابوحنیفه نشسته بود پدرش درعقب او آمده او را بزور از آنجا بدرکرده باخود برده در خانه بعد از ترهیب وتادیب مزید او را فهمانید که اگر ابوحنیفه مشغله علمی را اختیار نموده است اورا خداوند از طرف رزق خاطر جمع داشته از تمام احتیاجات خویش فارغ است تو که مبتلا بفقر وفاقه وعائله ات برنج ومصیبت مبتلا است چه طور میخواهی که مانند ابوحنیفه باشی - لهذا قاضی صاحب مجبوراً دست از نوشتن وخواندن گرفته بهمراه پدر برطبق خواهشات او ماندنش را فیصله کرد امام صاحب بعد از چندی پرسید که « یعقوب چرا درین چند روز نمی آید » چون او را این اطلاع باز پرسی واستفسار حضرت امام معلوم شد بخدمت وی حاضر گشته اورا از تمام کوائف اطلاع بهم رسانید امام صاحب او را مخفياً يك خریطه که در آن صد درهم بود داده بدو گفت حینیکه این مبلغ بمصرف رسید باز بمن اطلاع بده چنانچه الی الآخر حضرت امام در معاونت ودستگیری وتسهیلات تعلیمی او بذل مساعی فرموده تا اینکه قاضی صاحب در تمام علوم وفنون استاذ وقت خویش گشت . قاضی ابو یوسف علاوه از امام صاحب بخدمات دیگر اساتذه عصر نیز مشرف گشته تحصیل نموده است ازاعمش ، هشام بن عروه سلیمان تمیمی ، ابو اسحاق شیبانی يحي بن سعيد وغیره رواة احادیث را روایت نموده ازمحمد بن اسحاق مغازی وسیر را درس گرفته واز محمد بن ابی برخی از مسائل فقهیه را اندوخته است خداوند او را چنان ذهن وقوة حافظة قوی عطا نموده بود که در يك زمانه به تحصیلات تمام این علوم وفنون میپرداخت محدث مشهور حافظ بن عبدالبر مینویسد که ابو یوسف بنزد محدثین چون حاضر میشد در يك جلسه پنجاه (٥٠) تا شصت (٦٠) حدیث را شنیده او را در همان روز یاد میکرد . تازمانیکه امام صاحب حیات داشت على العموم قاضی صاحب بحلقه تدریس او حضور میداشت بعد ازوفات استادش خواست که بادربار مناسباتی را برای خویش تولید نماید خلیفه مهدی عباس اورا در سنه ١٦٦ برمسند قضا برگماشت