Page 206

تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخرى (٢٠٥) مبدأ تاسيس علوم فقهيه ابو يوسف زفر، داؤد طائی، اسد بن عمر ، يوسف بن خالد التميمي يحيى بن ابی زائده است . و نيز امام طحاوی روايت ميكند كه بخدمات تحريريۀ اين مجلس يحيى بن ابی زائده مامور بود ووی تا سی سال بكمال انهماك در ايفا و انجام اين خدمت مشاغلت داشت — اگر چه این قول تا اینجا صحیح است که سلسلۀ تدوین وترتيب مسائل فقهيه کم وبیش تا سی امتداد یافته است ( یعنی از سنه ١٢١ تا سنه ١٥٠ که سال وفات امام صاحب است ) لاکن این ادعا غلط است که از آغاز تا با انجام بکتابت آن يحيی شرکت داشت زیرا که سال ولادت او در سنه ١٢٠ است علاوه بر اشخاص متذكرۀ بالا « طحاوی » می نگارد که اشخاص ذیل نیز در شرکای آن مجلس محسو بند — عافيه — اوزی . — ابو علی — عنزی — علی مسعر ، قاسم بن معن — . — ( طريق تدوين مسائل ) — اولا مسئله مخصوصی مطرح مذاكرۀ این مجلس میگشت اگر در جواب آن على العموم متفق الرای می بودند — علی الفور بقلمبند نمودن آن می پرداختند و اگر در آن مو ضوع اختلافات بظهور می پیوست بکمال آزا دی درآن سر گرم بحث و مذاکره می شد ندگاه گاه این مذاکره بسیار طول میکرد و حضرت امام بکمال غور و تحمل باستماع تقرير آنها می پرداخت و در خاتمۀ آن چنان جواب مسکت پر نزا کتی را میفر مود که برای متعارضين سوا از تسلیم دیگر چاره نمی ماند — در بعض احیان با وجود يکه امام صاحب در موضوعی اظهار رای می نمود — تا هم برخی از تلامذۀ شان همچنان بر مفکوره های شان قائم بوده در نتیجه نه تنها رای حضرت امام بلکه ارای دیگران هم بالتمام در قید تحریر می آمد — ویکی از شرائط این مجلس این بود که تا تمام اعضای آن مجموع نمی بودند هیچ يك مسئله را طی نمی نمودند — « مصنف جواهر المضيّه » در طی تذكرۀ « عافيه بن يزيد » از اسحاق روايت ميكند — در موقعيكه اصحاب ابو حنیفه در کدام مسئله با هم مذاکره می نمودند — و عافيه موجود نمی بود — میگفت که این مبحث را وقتی خاتمه دهید که عافیه نیز موجود باشد — چنانچه تلامذۀ او انتظار احضار عافیه را کشیده — بعد از ان بالا تفاق آن مسئله را قلم بند میکردند — سلسله تدوین مسائل فقهیه بطوريكه مذکور شد در مدت (٣٠) سال بانجام رسید واوقات