Page 49

-( 33 )- کامیابی را بر ایشان خواستند . احمد : حالا برادر ما حسن مطلب اول را که عبارت از علت اجتماع بشر است بیان مینمایند ، باید همه مستمع شویم . حسن : باري جل وعلی شانه انسانها را بصورتی خلق فرموده است که بدون از مجتمع شدن زندگانی کرده نمیتوانند ، تا باهمدیگر معاونت نموده در تحصیل اسباب حیات متحد بوده مشترك منفعت باشند از اینست که يك فرد انسان نمیتواند همه لوازمات زندگانی خود را مهیا کرده امورات حیات خود را اداره کند ، بلکه بمعاونت بني نوع خود محتاج و مصالح ان وابسته بمصالح بقیه افراد است . و هر فرد در این هیئت اجتماعیه به مثابه يك عضو در جسم حي محتاج و مجبور تعاون و تبادل خدمت به بقیه افراد هیئت میباشد؟ اعني حتی المقدور خود منفعتی را بعد از تهیئه کردشان برای افراد رسانیده بعوض انرا منافع خود را جلب مینماید . شیخ ابراهیم با چند نفر دیگر : درست است . حسن : چنانچه علامه ابن خلدون در این بابت فرموده اند : « انسان طبيعتا مدني است » حاجی عبد الله : مدني چه معنی دارد ؟