Page 210

۲۰۵ (۹۲) اَبْجَدْ هَوَّزْ حُطِّی كَلَمَنْ سَعْفَصْ قَرَشَتْ ثَخَذْ ضَظَغْ (۹۲) مسئله ، اگرچه حساب ابجد ، در علم اوفاق و جفر و غیره بسیار بکار می آید ، که آن علوم را حال شما نمی شناسید ، و نه بکار آن خبردارید آنقدر بسیار واقع میشود که نمبر کدام چیز را بهمین حساب مقرر نموده ، چنانکه شکل مقالات تحریر اقلیدس را محقق طوسی ، بهمین حساب آورده ، و یا در کدام معمائی آمده میباشد ، چون حال بیک ساعت دریافت آنرا میتوانی ، پس باین نمی ارزد که در انوقت نیدانم بگوئی ، لہذا اولاً الفاظ آنرا محفوظ دار ، بعد عدد هر حرف را از روی جدول ضبط و حفظ نما ، چنانکه گوید این معما بنام « بدر » است « گر بگرداند قبا تا کس نداند نام وی * زابدا حول بام او برد فی الحال پی » وقتیکه حساب ابجد را ماندانییم دل ما بسیار تنگی خواهد کرد که آیا نام «بدر » را چگونه ازین بیت پیدا میکنند ، اما وقتیکه بدانیم اندک توجه معلوم کرده میتوانیم که لفظ « قبا » را چون چپه کنیم « ابق » میشود ، و این سه حرف ، ابق ، ۱ و ۲ و ۱۰۰ میشود و آدم احول از سبب دوبینی ، هر یک از اعداد مذکوره را دو چند یعنی « ۲ و ۴ و ۲۰۰ » می بیند و این بعینه اعداد سه حرف « بدر » است ، و بمخاطبهٔ مبتدی دانسته کلات