Page 70

۵۹ معلوم است که در زمان حاکمیت دولتمندان بی علمی و نادانی مردم این مملکت بدرجه انتها رسیده بود، سه سال پیش از این در تاجکستان تحریر نفوس سرشماری مردم را اجرا نمودند، باین مناسبت معلوم شد که در تمام ديهه های تاجکستان هفت هزار مرد و یکصد و هفتاد نفر زن با سواد بوده است؛ در چنین حالت پیش بردن کارهای معارف تا چه اندازه مشکل است پرظاهر است. حکومت رنجبران تاجک با یک عزم متین در راه پیش بردن کارهای معارف قدم گذاشت، هرچیز که در دائرۀ امکان بود همه را در راه معارف صنف رنجبر استفاده کرد، با مخارج بسیار از خارج جمهوریت معلم ها طلبید و با یک زودی فوق العاده از مردم تاجیک معلم های بسیار رسانید، قسم مهم مخارج بودجۀ دولت را در راه معارف تخصیص کرد، مخارج همه مکتب ها را از طرف دولت تأمین نمود، مصار خوردنی و پوشیدنی طلبه گانرا از خزانۀ دولت داد. مساعی حکومت ثمرۀ کلی بخشید، شمارۀ طلبه گانی که در مکاتب جمهوریت شورای تاجکستان مشغول تحصیلند، امسال بچهل هزار رسید!