Page 21

کردن اقوام جنوبی متعاقب یکدیگر واقع گردید ، در ابتدا رئیس شورشیها یکی از عالمان جنوبی بود که مطالبات شورشیها در آنوقت رسیدن ملت را از آن جریانات و تطبیقات افراطی نشان میداد ، مخصوصاً حمایت شعائر مذهبی و دینی را بیشتر مد نظر گرفته بودند ، و با لفعل هم مقاومت زیادی در مقابل قوای حکومت نشان دادند ولی نظر باینکه در اخیر روز های شورش عبدالکریم نامی که از سرداران مفرورین در هند بود بجنوبی آمده بعد از ادعای امارت زمام اداره کردن شورش را بدست میگیرد از اینرو قضیه در نظر ملت دیگر گون شده و اقوام در مغلوب ساختن شورشیها با حکومت همدستی نمودند . حکومت هم از نفرت اهالی مطلع شده برای اصلاح وضعیت یك لویه جر گه عمومی منعقد ساخته و يك پرو گرام نوی در پیشروی و کلای ملت برای خود اتخاذ نمود . اگر چه شورش خاتمه یافت و اقوامیکه شورش کرده بودند بعذابهای گونا گون مبتلا ساخته شدند اما يك اثر وخیمیکه از آن شورش ماند همینکه در بعض محافل چنین عقیده پیدا شد که روح جمود پسندی بر اهالی افغانستان استیلا دارد از اینرو نا ممکن است اوضاع آنرا تبدیل یا اصلاح نمود ، چنانچه مقالاتی بهمین وتیره در بعض جرائد عالم هم نشر گردید . ولی مسلم است این نظریه خیلی سطحی و يك تهمت بی دلیلی بر این ملت مستعد بوده است زیرا در دوره ۱۰ سال زمامداری امان الله خان و نیز در دوره های گذشته این امتحانات زیادی داده است که در مقابل تبدیل عرف و عادات قدیم خود هیچ مقاومت یا اعتراض نشان نمیدهد . اما چیز یکه او را همیشه بطغیان و شورش میاورد همینکه صورت اداره واجرآت بحدی غلط و خراب میبود که در بعض احیان از عرف و عادات گذشته حتی بر رسومات وشوٌنات محترم مذهبی دست اندازی و توهین میشد . مثلا میبینم که در مطالبات شورشیهای جنوبی یکی لغو قوانین بوده است و فی لواقع هم این مطالبه منتها جمود پسندی اهالیرا نشان میدهد - ۱۲ -