Page 20

احتیاجات ملت بوده است ، که در اینقسمت محتاج مثالهای زیاد نیستیم زیرا این مطلب واضح است برای ملتیکه زراعت و تجارت و صناعت وطرق مواصله آن محتاج بترمیمات باشد از پوشیدن شاپو و دریشی ویاد گرفتن رسومات دعوتها و امثال آن آنقدر قابل توجه نبود و باز اگر این چنین اقدامات بی وقت تنها بذریعهٔ تبلیغ زبانی میبود باز هم شاید ملت را بحدود بی زاری نمیرسانید ولی اگر مخصوصاً مجریات اخیر آن دوره نظر اندازیم میبینیم این قبیل تطبیقات واهی که از احتیاجات وخیالات ملت بیرون است بحدود بیزاری رسیده بود مثلاً وقتیکه بپلیسها امر داده شده بود که هر که را در سرکها و معابر بی شاپو یا دریشی ببینند از او جریمه بستانند، یا تبدیل دادن رخصتی جمعه بپنجشنبه و غیر آن . همچنین در قضیهٔ رفع حجاب نسوان که از حدود معینه گذشته و احیاناً خود زمامدار در سرکها بتحقیر محجوبه ها میپرداخت و یا اشتهاره در سرکها اعلان گذاشته میشد که از اینجا زنهایکه چادری چند اولی داشته باشند نگذرند و پولیسها را امر میشد که این اعلانرا رعایت کنند ، گویا همین رویه های افراط کارانه و غلطهای مدهش اداری بود که حس نفرت وجدائی را بین حکومت و ملت پیدا کرده مسئله را بطغیان و جوش میآورند . چنانچه دیدم که سه سال اول ار آن دوره نگذشته بود که ملت در زیر اثر این چنین نفرتها بجوش آمده و در سنه ۱۳۰۳ شورش نمود . ظهور اولین مخالفت بزرگ گفتیم که این جریانات و تطبیقات افراطی حس هیجان و تنفر را در ملت پیدا کرد که شروع این هیجان درسمت مشرقی و بعد از آن در جنوبی مملکت پیدا شد . هما نا پیدا شدن این آثار مخالفت و شورش - ۱۱ -