Page 502

جلد اول ۴۹۳ کتاب اداب القاضی ان شفیع بجای سخن کردن و بیان او بعضی ازان مسئلهای شمرده شده این سمت که سکوت کردن مدعی علیه در حالسیکه هیچ عذری باو نباشد منکر شدن است از ان مدعی علیه و بعضی علما رحمہ اللہ تعالٰی گفته اند که این سکوت کردن مدعی علیه منکر شدن نیست از او و مدعی کرده شود تا که بزبان خود اقرار کند و یا منکر شود و این قول اخیر را در کتاب قضای خلاصة الفتاوی ذکر کرده است و بعضی ازان مسئلهای شمرده شده این است که سکوت کردن تزکیه کننده شاهد نزد پرسیدن او از حال شاهد عادل کردنست ازان تزکیه کننده مران شاهد را و این روایت مخالفت ازانکه در کتاب غایة البیان ذکر کرده انکه تزکیه کننده اگر میشناخت شاهد را بفاسق بودن تصریح بکند بفاسق بودن او بلکه سکوت کند از جهت پرهیز کردن از دریدن پرده مستور تزکیه کننده نویسد کند بجواب قاضی والله اعلم واگنه است بو نصر که سکوت کردن تزکیه کننده در وقت پرسیدن احوال شاهم از وطعن جهت در شاهد ی ان شاهد و بعضی از ان مسئلهای شمرده شده این است که سکوت کردن گرو دهنده بنر وفض کردن گرو گیرنده انمال معین گرو مانده شده لا اذن است بنقض کردن انمال همچین آورده است در کتاب قنیه ومنها لو رای المرتهن الراهن يبيع الرهن فسكت يكون رضی من انه ابطال وه يعنى ان المذهب ماروي الطحاوى رو عن اصحابنا رحمهم الله انه رضی ويبطل الرهن (اشباه ونحوی) و بعضی از مسئلهای شمرده شده اینست که اگر گرو گیرنده دید گرو دهنده را که میفروخت مال گروی را پس ان گرو گیرنده سکوت کرده میشود این سکوت کردن او رضا بان فروختن در رواه طحاوی یعنی بدرستیکه مذهب حنفی ان حکم است که روایت کرده است انر اطحاوی از مشایخ ما رحمهم الله تعالی بدرستیکه سکوت کردن گرو گیرنده در وقت فروختن گرو دهنده مال گروی را رضا ست بان فروختن و باطل میشود ان گروی قلت وزاد فی تنویر البصائر مسئلتين الاولى السكوت فى الاجارة قبول ورضى كقوله لساكن داره اسكن بكذا والا فانتقل فسكت لزمه المسمى الثانية سكوت المودع قبول دلالة قال المؤلف وفي فخره سكوته عند وضعہ بین خيار عن عين الاثر القوم