Page 646

جلد چهارم ۲۳۷ کتاب دعوی از دعوی کننده نصف سرای میشود و دو حصه از دعوی کننده دو سنگ سرای میشود و انچه باقیماند یعنی یک حصه باقی از دعوی کننده تمام سرای میشود بدون دعوی و هذا کله اذالم تکن لهم بینة ونکلو افاما اذا اقاموا جميعا البينة او نكلوا جميعا تقاسمو النصف افقرو الصاحب الداران الربع ولصاحب الكل خمسة عشر من اربعة وعشرين وهذا قول ابي حنيفة رحمة الله عليه (فتاوی عالمگیری) و این حکمها همه در آنوقتست که گواهان بناشد هیچ کدام ایشانرا و ممتنع اورند از سوگند بعضی ایشان و اما وقتیکه گذرانیدند همه ایشان بشاهد انرا یا ممتنع آوردند از سوگند همه ایشان پس دعوی کننده نصف را هشت بیک میشود و مردعوی کننده دوسیک سرای را چهاریک میشود و مردعوی کننده تمام سرای را پانزده حصه از بیست و چهار حصه میشود و این قول امام اعظم است رحمة الله تعالی علیه ولو كانت الدار في يد ثلثة فادعی احدهم النصف و الاخر الثلث و الآخر السدس وجد بعضهم دعوى البعض فان كان في يد كل واحد منهم الثلث فالثلث الذي في يد مدع السد لنصفه و النصف الآخر موقوف فان اقاموا البينة المقاسمة النصف خمسة من كل واحد منهم النصف من الدار كذا في المبسوط (عالمگيري) و اگر سرائی در دست سه کس بود پس دعوی کرد یکی از ایشان نصف آن سرای را و دیگر سه یک آن سرای را و دیگر شش یک آن سرای را و منکر بود بعض از ایشان دعوای بعضی را پس اگر در دست هر کدام ایشان بود سه یک سرای پس آن سه یک که در دست مدعی شش یک است نصف آن مرا ورا و نصف دیگر موقوفست نزد او پس اگر گذشت گواهان برای صاحب نصف بگیرد از دست هر کدام از دو رفیق خود نصف شش یک سرای را چنین است در کتاب مبسوط دار في يد رجلين تداعى يد رجل آخر منها منزل آخر ادعى احدهما ان الميع و ادعى الآخران الدار بينهما نصفان ولا بينة لهما حلف كل واحد منهما على دعوى صاحبه فان حلفا