Page 550

جلد چهارم ۵۴۱ کتاب دعوی قدم ذوالید الا فى مسألتين الاولى لوبرهن الخارج على انه ابنه من امراته وهما حران واقام ذواليد بينة انه ابنه ولم ينسبه الى امه فهو للخارج الثانية لوكان ذواليد ذميا والخارج مسلما يبرهن الذمى بشهود من الكفار وبرهن الخارج قدم الخارج سواء برهن بمسلمين او بكفار ولو برهن الكافر بمسلمين قدم على المسلم مطلقا (درمختار) وقتیکه گواهان گذرانیدند خارج و ذوالید بنسب صغیری معتبر کرده میشود گواهان ذوالید مگرو در دو مسئله اول آن اینکه اگر گواهان گذرانید خارج بانیکه این صغیر پسرست از و حال آنکه زن و پسر هر دوی ایشان آزاد بودند و ذوالید گواهان گذرانید که این صغیر پسر منست و نسبت او را با درش نکرد پس آن صغیر مر خارج راست مسئله دوئم آنکه اگر ذوالید ذمی بود و خارج مسلمان پس آن ذمی شاهدان از کفار گذرانید و خارج نیز شاهدان گذرانید معتبر کرده میشود شاهدان خارج برابر است که دو مسلمان را شاهد گذرانیده باشد یا کافران را و اگر آن کافر دو مسلمان را شاهدان گذرانید معتبر می شود گواهان او بر گواهان آن مسلمان بهر حال الجنس الثاني فى دعوى الملك فى الاعيان بسبب الارث والشراء او الهبة وما اشبه ذلك جنس دوم در بیان دعوای ملک است در مالها بسبب ميراث و خریدن یا بخشیدن یا آنچه مانند اینها باشد ولوا دعيا الشراء من واحد غير صاحب اليد واقام البينة على ذلك على تاريخين فصاحب التاريخ الاول اولى وان اختلفا تاريخيا على السواء بدار یؤرخا فالدار بينها نصفا وان ارخ احدهما ولم يؤرخ الآخر فالمؤرخ اولى (هدايه وغيرها) و اگر دو مدعی دعوای خریدن را کردند از یک شخص بغیر از ذوالید و گذرانیدند گواهان