Page 54

جلد دوم کتاب الشهادة ۴۹ گفته اند علمای متأخرین از اصحاب ما رحمهم الله تعالی وقتیکه مشابهه را شک و شبهه نباشد در خط او رواست مر او را که شاهدی بدهد اگرچه بیاد نداشته باشد آن حادثه را برابراست که کاغذ قباله در دست خصم باشد یا در دست دیگری غیر از خصم و بهین قول متأخرین رحمهم الله تعالی فتوی است و همچنین ذکر شده است در کتاب اختیار شرح مختار پس بهترانکه بدرستی وقتیکه شاهد اعتماد کرد برخط خود بنا بقولی که فتوی با آن کرده شده است و شاهد محلی ادعوما قول کرد بر محبوس شدن آن شاهد پس درین صورت متقاضی است که بپرسد آن شاهد را که آیا تو شاہدی از علم و دانش خود میدهی و یا از خط پس اگر گفت شاهدی از علم و دانش خود میدہم قبول کند قاضی شاهدی او راه و اگر گفت که شاهدی از خط میدہم قبول نکند چنانکه در کتاب بزاز یه ذکر شده است و وقتیکه چنین باشد که شاهد خط خود را میشناسد و بیاد داشته باشد اقرار اقرار کننده را مگر اینکه نمیداند وقت و جا آنرا در ینصورت رواست مراوراکه شهادة بدهد و همچنین ذکر شده است در کتاب واقعات حسامی رح وفی البزازية من كتاب الاقرار كتب كتاباً فيه اقر من يدى لشهود فهذا على اقسام الاول ان يكتب ولا يقول شيئاً وانه لا يكون اقراراً فلا تحل الشهادة باند اقر بعصام قال الشيخ الامام ابو علي النسفي رح هذا اذا لم يكن الكتاب مكتوباً على الرسم فانكان مكتوباً على الرسم وكتب بين يدى الشهود والشاهد يعلم ما في الكتاب وسعد ان يشهد وان لم يقل له الكاتب اشهد على بما فيه احسن اشار اليه محمدرح في النوادر في كتاب النكاح وهذا مروى عن ابيحنيفة رح (قاضیخان) وعلى هذا اذا كتب الغائب على وجه الرسالة اما بعد فلك على كذا يكون اقرار الاان ما لكتاب من الغائب كالمخطاب فایده اگر کسی اقرار خود را بحضور شاهدان در کاغذ نوشت پس این برچند قسم است