Page 470

جلد دوم ۴۶۷ كتاب الشهادة سه روزه راه باشد در كمتر از ان نيست پس همچنين است راه این حكم یعني غايب بودن شاهد اصل که آن هم اندازه کرده شده بمدت سفر که سه شبانه روز است و از امام ابو یوسف رح روایت شده است که اگر شاهد اصل در جائی بود که اگر وقت صباح برای ادای شهادت در مجلس قاضی میرفت بخوف انست که شب را در خانه خود بیاورد صحیح میشود شاهد گرفتن او بر شهادت خود از جهت زنده گردانیدن حقهای مردم گفته اند علما رحمهم الله که قول اول نیکوتر است و آن ظاهر روایت است چنانکه در کتاب حاوی ذکر شده است و بستان دته اند آنرا جمعی از علما و مصنف جامع الرموز نیز ذکر کرده که همین قول اول ظاهر روایت است و فتوی برآن است و قول دوم مناسب تر است بحال مردم و همین قول دوم عمل کرده است فقیه ابولیت رح و بسیاری از مشایخ رحمهم الله تعالی و گفته است فخر الاسلام رح که این قول دوم نیکو است و در فتاوای سراجیه ذکر کرده است که فتوی بر این قول است و ذکر کرده است این قول را امام محمد رح در کتاب سیر کبیر و في نوادر هشام سالت محمد ارح عن رجل خرج و تبعه قوم و هو يريد مكة او سفراً آخر سما لا تم رو د هما القوم و انصرفوا ثم شهد قوم على شهادته وادعى المشهود عليه انه حاضر وقد شهد البينة على ما سمي الم يرتح واهل تقبل الشهادة على الشهادة في قول من لا يقبل الشهادة على حاضر قال بلی لان الغيبة تتكون هكذا فان كان ودعهم وهو في منزله ولم يرتحل حين خرج لا اقبل شهادتهم كذا في التاتارخانية ( عالمكيري) و در کتاب نوادر ابن سماعه رح آورده است که پرسیدم امام محمد رحمة الله علیه را از حکم مردی که بر آمد و در یان و رفت قومی و حال آنکه آن مرد اراده کرده بود رفتن مکه معظمه را و یا سفر دیگر را که نامیده و معلوم کرده بود آنرا بعد ازان قوم جدائی کردند از او و پس گردیدند بعد از ان گواهی دادند قومی بر گواهی آن مرد و آن کسی که گوانا بر او داده شده بود دعوی کرد که بدرستی آن مرد حاضر است تا حال مگه تحقیق آن قوم گواهی داده بودند بحر نکه نامیدا