Page 107

جلد دوم ۱۰۳ كتاب الشهادة شاهد گنگ باجماع فقها روا نیست چه بنوشتن باشد یا به اشارت فائده روا نیست شهادت غلا کودک و دیوانه و سیکه غفلت بسیار دارد اگر گواه کور شد پس از گواهی دادن پیش از حکم قاضی منع میشود حکم قاضی بگواهی او نزد امام اعظم و امام محمد رحمهم الله چنانکه منع میشود حکم قاضی بگواهی آن شاهد که بعد از ادای گواهی گنگ شود و یا دیوانه و یا فاسق شود بخلاف آنکه شاهدان بمیرند بعد از ادای گواهی و یا عمی که حکم قاضی منع نمیشود بگواهی ایشان و فی المبسوط انه لا يجوز شهادة الاخرس باجماع الفقهاء وفتح القدیر سواء كانت بالكتابة او بالاشارة بید الح در کتاب مبسوط ذکر شده که روانیست شاهدی گنگ باتفاق علماء رحمهم الله تعالی برابر است اینکه بنوشتن باشد یا با اشار ولا تقبل شهادة المملوك ولا الصبى ركنز وعيني، والمغفل والمجنون الا في حال صحتة اى وقت كونه صاحيا الا ان يتحملا في الرق والتميز واديا بعد الحرية ولو المعتفه وبعد البلوغ (رد محتار ورد المختار) قال في المحيط ومن يجن ساعة ويفيق اخرى فشهد حال صحتہ تقبل لان ذلك بمنزلة الاغماء (تكملة رد المحتار، والاغماء لا يمنع قبول الشهادة رفیق، وقدره شمس الائمة الحلوانی بيومين وقال ذاكان جنونه يومين او اقل من ذلك ثم يفيق هكذا فشهد في حال فاقته تقبل شهادته كذا فى المحيط (عالمكيرى) والمعتوه بمنزلة المجنون (قاضيخان) و قبول نمی شود گواهی غلام و کودک و کسیکه غفلت بسیار دارد و قبول نمی شود گواهی دیوانه مگر در حال تندرستی او یعنی در وقت هشیار بودن او مگر قبول میشود گواهی غلام و کودک که بر داشته باشند گواهی در حال غلامی و حال تمیز و ادا آنرا کرده باشند بعد از آزادی اگر چه برای آزاد کننده، و باشد و بعد از با شدن گفته است در کتاب محیط که سیکه دیوانه میشود در یکساعت و بهوش می آید در دیگر ساعت پس گواهی بدهد در حال هشیاری خود قبول می شود گواهی امرات الى العنابه مولانا قياء الدينم عبيد الله غازی