Page 926

(۸۹۹) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ) شرح حال مردم برکهای نی مقیم شورابک (۱) کاه زمان و وقت (۲) قریه. شرط و سکون را افترا و دروغ (۳) مزارع بفتح میم و کسر را کشت زارها مذاکره دولتين در باب مردم پایان زائی (شرح حال مردم برکهای مقیم و متوطن شور ابک) و از انسوی در خلال احوال مذکور مردم برکهای شور آبک که در وقت ادای وجوه دیوانی خود را هواء خواه ورعیت دولت انگلیس قرار داده از دادن باج و خراج سرباز میزدند و در کاه (۱) مطالبة مالیات فرار اختیار کرده داخل خاک متصرفة دولت موصوفه میشدند و پس از مسامحت محصلین و طالبین وجوه مالیات بازگشته در مساکن و منازل خود جای میگزیدند و بدان هم اکتفاء نکرده دست باذیت و آزار رعایای ایندولت می گشودند تا که درین اوقات بنجاه نفر اشتر از مردم بریچی را غارت کرده در حین بازخواست و پس دادن اشتران مذکور طیار دروغ کردند که به عوض گوسپندان مسروقۀ خود برده بودند و پس از مسترد کردن اشتران و دادن دو صد و هفتاد و نه راس گوسپند بنام مالیه بمحمد یعقوب خان ايجك زائی حاکم شورابك از راه داد خواهی بغارتيكه داشتند نزد اجنت بلوچستان متصرفۀ دولت انگلیس شده اظهار اطاعت کردند و خود را رعیت آندولت گفته بعرض او رسانیدند که اشتران و گوسپندانرا که بمالیه داده بودند بزیان قریه (۲) غارت نام نهاده اظهار کردند که چهار صد راس گوسپند ایشان را کارکنان افغانی بتاراج متصرف شده اند و او از عرض داشته های ایشان بحکمران قندهار نامه فرستاده خواهش رد کردن گوسپندان ایشان را نموده نامبرده بدست خود برکهایان داد و حکمران قندهار بمواجهه میرزا محمد تقی خان خادم دولت انگلیس که در قندهار اقامت وقایع نگاری داشت نزدکان مردم شورابك را که برای قطع محاسبات مالیات مزارع (۳) خویش در شهر قندهار آمده بودند طلبیده اظهار کذب آثار برکهایان را از ایشان رسیده بعد بر طبق اظهار و گفتار ایشان شرح نفاق و دوروئی برکهایان را با جنت بلوچستان نوشته از مذاکره وسوال و جواب برکهایان باز داشت و مقارن اینحال حکمران قندهار و دیوان سداتند بر دفتر تشخیص انجام غله و روبيه قندهاری و کابلی و انگلیسی که از مصارف امور مهمه دولتی افزون شده بود با چیزی از حلویات و قند و پند شه و غیره اشیای نفیسه در کابل فرستاده تحویل خزانه و عطار خانه و صندقخانه جنس خاص شد و همدرین ایام در باب موطن و مسکن مردم پایان زائی واقع کنار جنوب رود کلمن مابین کارکنان دولتين افغانستان و انگلیس مناظره و مذاکره دست داده کارکنان دولت انگلیس از خاک متصرفۀ خود گفته پای تغلب و جسارت پیش نهادند و حضرت والا از عریضۀ حکمران قندهار بماجرا آگاه گردیده از ویرای کشور هند نقشة انسرزمین را طلبید و او نقشه را فرستاده در پاسخ نامۀ حضرت والا نگارداد که تا رسیدن ان دولت انگلیس در موطن و مسکن مردم پایان زائی قصد تصرف نکرده و نکنند زیرا که زمین متوطنه مردم بغیته در کنار جنوبی رودخانه کلمن واقع و از خاک افغانستانست و حضرت والا نقشه ارسالی او را نزد حکمران قندهار فرستاده از نوشته ویسراى الرقام و الاستمتاض فرمود که کار کنان دولت انگلیس از منع و یسرای دست تصرف باراضی مردم پایان زائی دراز نمیکنند او نیز کار پردازان ایندولت را از مذاکره و مکابره باز دارد که مناقشه بروی روز نیاید ذکر محاربة بر محمد محمد صادق خان با اشرار هزاره حرکت کردن جنرال میر عطا خان از غزنین * ذکر محاربۀ بر گد محمد صادق خان با اشرار هزاره دای کندی * و از دیگر سوی در خلال این گفتگوی برگد محمد صادق خان که بفرمان حضرت والا راه تنبیه و تهدید اشرار هزاره بر گرفته بود با لشکرگران وارد موضع سنگ الا رشده فروکش نموده با اشرار هزاره دوبار بازار کار زار را گرم ساخته و بسیار تن را بخاك هلاک انداخته غالب آمد و مقارن اینحال جنرال میر عطا خان شش تن از پیادگان ساخلو را که در بغاوت هزاره گیزاب مصدر خیانت شده بودند هراز و سه صد روپیه جرم کرده هفت تن دیگر از ایشانرا در کابل فرستاده همه بیاسا رسیدند و در خلال انجال قاضی عبدالشکور خان احرام بند کعبه امانی و آمال پیشگاه حضور حضرت والا شده در روز بیست و پنجم ماه شوال از قندهار با محمد شریف خان میر میمنه و دیگر گرفتاران آنجا که از هیأت رهسپار کابل گردیده چنانچه از پیش مجملا اشارت رفت در قندهار رسیده بودند دراه دارالسلطنه بر گرفته پس از تائیم سدۀ علیا چنانچه بیاید مشمول عواطف خسروانه کشته بمبلغ ده هزار روپیه تنخواه سالیانه سرافرازی یافت و از انسوی جنرال میر عطا خان بعد از حصول جریمه که بر پیادگان ساخلو حواله کرده بود و وصول یکضرب توپ چار پوندی