Page 922

(۸۹۲) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ) پرداخته از جهه کپتان عبدالصمد خان بامر جنرال شیر محمد خان با دو صد تن از فوج پیاده پهلولی و دو ضرب توپ بعزم قتال اشرار هزاره که در کوتل کجاب آماده پیکار شده بودند از رود هیرمند عبور کرد و روز دیگر دو صد تن پیاده از بقیه فوج مذکور با یکضرب توپ از قفای او از رود هیرمند گذشت و هزارگان از مشاهده این سپاه کوتل مذکور را فرو هشته در کوتل تمزان جای گزیدند و روز سوم حرکت کپتان عبد الصمد خان جنرال شیر محمد خان نیز با علوفه و آزوقه سپاه و دو ضرب توپ و دو صد تن از فوج پیاده بامیانۀ پهلولی و دو صد تن از فوج پیاده سوقی از نهر هیرمند عبور کرده با پیش رفتگان پیوست و در وقت عبور از نهر مذکور پنج نفر از فوج پهلولی و یکنفر از فوج سوقی را با هشت میل تفنك آب برداشته سپاهیان را شناوران از هلاکت نجات داده تفنگها در قعر نهر مفقود گشت و آنگاه که جنرال شیر محمد خان با پیشینکان ملحق شد کدخدا یوسف زرغانی و کدخدا حسینی قوم جالی کجابی را با لشکر ملکی مردم کجاب بدمیمه گروه شریری که در کوتل تمزان سنگر افراشته بودند کاشته ایشانرا بقهر وقسر از پیش برداشته مواشی و دواب زیاده از حساب بدست آورده نزد جنرال شیر محمد خان باز گشتند و اشرار از راه هزیمت فرار کهسار ادبار شدند و ازین فتح مردم هزاره کجاب جنرال شیر محمد خان از غیرت در تعجیل و شتاب افتاده با کپتان عبدالصمد خان و سپاه نظام و لشکر منصور مذکور که غنیمت حاصل کرده اشرار را مغلوب ومقهور ساخته بودند آهنگ جنك كوه برشد كان نموده در موضع سبخ سنك محاربه دست داده از ساعت دوازده نصف روز تا ساعت يك از نصف شب هنگامه کارزار را گرم و استوار داشت و در پایان کار اشرار هزاره هزیمت اختیار کرده بسیار تن کشته گشتند و بقیه السیف از راه فرار داخل علاقه تمزان شده خائفانه جای گزیدند و از سپاه پادشاهی یکتن از فوج پیاده سوقی مقتول و یکتن از فوج پیاده پهلولی و یکتن از پیاده گان ساخلو و دو تن از لشکر ملکی هزاره کجاب مجروح گردیده دیگر آسیبی بایشان نرسید و مقارن اینحال کپتان فتح محمد خان مقیم حجرستان هفتاد تن از اشرار هزاره را که در سنگر مایه تردا و محبوس بودند در میبرۀ دینه نزد کرنیل فرهاد خان فرستاده او هم در اکمپل کابل کرد و هم درینوقت رسول خان هزاره شوی که بچندی قبل از ین چنانچه گذشت بواسطه سلطان علیخان بن سردار شیر علیخان جاغوری اطاعت ورزیده با عیال و اطفال در نزد سمندر خان حاکم ارزگان اقامت گزیده بود او عیال و منسوبانش را نزد خود نگاهداشته و خودش را خلعت عطا نموده بگرفتن اسلحه مردم هزاره نوایش مامور کرد و از انسوی میر محمد حسین بيك هزاره دایزنگی با میر ابراهيم بيك متمرد سرجنگل وارد موضع قولق شده میر محمد رضا بيك القانيرا که طریق خدمت دولت پیموده و می پیمود نزد خود خواسته دلالت برغوایتش کرده گفتند که ایشان با گروه گمراهان محزم تاختن بر لشکر گاه تالپ حزم نموده اند او باید درین امر معاونت ایشان کند و میر محمد رضا بيك از گفتار آندو تن سرباز زده از حمله کردن بر لشکر گاه مذکور نیز مانع آمد و ایشان از عدم معاشدت و معاونت او نیروی یورش را بر لشکر مقیم تالپ در بازوی خود ندیده خائب و خاسر باز گردیدند و مقارن اینحال محمد افضل خان عم زادۀ سید احمد خان حاکم حجرستان که بحکومت شرارت مردم پلاس بر کز دای زنگی قیام و اقدام داشت برای رفع فتنه و دفع مفسده از محل حکومت خویش راه مسکن مردم پلاس معروف بپلاس پیش گرفته باندرز و نصیحت آمردم پرداخت که با اشرار یار نشوند و از اطاعت در بغاوت نگروند اما آنمردم بمضمون الانسان حریص علی مامنع قصد گرفتن و محبوس نمودن او را کرده در شب سوم از وصولش بدانجا بتوسط ملا محمد حسین نام هزاره که ازان قوم بود مشار الیه از کید هزارگان آگاه گشته بهدایت و رهنمونی ملای مذکور از آنجا راه موضع تیك بر گرفت و مردم پلاس از وسواس خناس آهنك تاراج او را کرده از قفایش داخل تيك شده بیست و چهار میل تفنك را که از اشرار هزاره گرفته با خود داشت با مال و منالش تاختن مردم تمام غارت کرده متصدی حال خودش نشدند و در خلال این احوال مردم اویمق تحریص و ترغیب بر کدعبدالاحد اویمق در موضع لعل خان و کپتان نظام الدینخان در علاقه لعل دایزنگی تاخته دو صد راس گوسپند را بغارت برداشتند و هزارگان با ایشان در آویخته خون هشت تن از اویماقان و سه تن از هزارگان بخاك هلاك ريخته سر ندام راه مقام خویش