{"book":"adl0009","page":922,"text":"(۸۹۲)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ)\nپرداخته از جهه کپتان عبدالصمد خان بامر جنرال شیر محمد خان با دو صد تن از فوج پیاده پهلولی و دو ضرب توپ بعزم\nقتال اشرار هزاره که در کوتل کجاب آماده پیکار شده بودند از رود هیرمند عبور کرد و روز دیگر دو صد تن\nپیاده از بقیه فوج مذکور با یکضرب توپ از قفای او از رود هیرمند گذشت و هزارگان از مشاهده این سپاه\nکوتل مذکور را فرو هشته در کوتل تمزان جای گزیدند و روز سوم حرکت کپتان عبد الصمد خان جنرال\nشیر محمد خان نیز با علوفه و آزوقه سپاه و دو ضرب توپ و دو صد تن از فوج پیاده بامیانۀ پهلولی و دو صد تن از فوج\nپیاده سوقی از نهر هیرمند عبور کرده با پیش رفتگان پیوست و در وقت عبور از نهر مذکور پنج نفر از فوج پهلولی\nو یکنفر از فوج سوقی را با هشت میل تفنك آب برداشته سپاهیان را شناوران از هلاکت نجات داده تفنگها در قعر\nنهر مفقود گشت و آنگاه که جنرال شیر محمد خان با پیشینکان ملحق شد کدخدا یوسف زرغانی و کدخدا حسینی\nقوم جالی کجابی را با لشکر ملکی مردم کجاب بدمیمه گروه شریری که در کوتل تمزان سنگر افراشته بودند کاشته\nایشانرا بقهر وقسر از پیش برداشته مواشی و دواب زیاده از حساب بدست آورده نزد جنرال شیر محمد خان\nباز گشتند و اشرار از راه هزیمت فرار کهسار ادبار شدند و ازین فتح مردم هزاره کجاب جنرال شیر محمد خان\nاز غیرت در تعجیل و شتاب افتاده با کپتان عبدالصمد خان و سپاه نظام و لشکر منصور مذکور که غنیمت حاصل\nکرده اشرار را مغلوب ومقهور ساخته بودند آهنگ جنك كوه برشد كان نموده در موضع سبخ سنك محاربه\nدست داده از ساعت دوازده نصف روز تا ساعت يك از نصف شب هنگامه کارزار را گرم و استوار داشت و در پایان کار\nاشرار هزاره هزیمت اختیار کرده بسیار تن کشته گشتند و بقیه السیف از راه فرار داخل علاقه تمزان شده خائفانه جای\nگزیدند و از سپاه پادشاهی یکتن از فوج پیاده سوقی مقتول و یکتن از فوج پیاده پهلولی و یکتن از پیاده گان ساخلو و دو تن\nاز لشکر ملکی هزاره کجاب مجروح گردیده دیگر آسیبی بایشان نرسید و مقارن اینحال کپتان فتح محمد خان مقیم\nحجرستان هفتاد تن از اشرار هزاره را که در سنگر مایه تردا و محبوس بودند در میبرۀ دینه نزد کرنیل فرهاد خان\nفرستاده او هم در اکمپل کابل کرد و هم درینوقت رسول خان هزاره شوی که بچندی قبل از ین چنانچه گذشت بواسطه\nسلطان علیخان بن سردار شیر علیخان جاغوری اطاعت ورزیده با عیال و اطفال در نزد سمندر خان حاکم\nارزگان اقامت گزیده بود او عیال و منسوبانش را نزد خود نگاهداشته و خودش را خلعت عطا نموده بگرفتن\nاسلحه مردم هزاره نوایش مامور کرد و از انسوی میر محمد حسین بيك هزاره دایزنگی با میر ابراهيم بيك متمرد\nسرجنگل وارد موضع قولق شده میر محمد رضا بيك القانيرا که طریق خدمت دولت پیموده و می پیمود نزد خود\nخواسته دلالت برغوایتش کرده گفتند که ایشان با گروه گمراهان محزم تاختن بر لشکر گاه تالپ حزم نموده اند\nاو باید درین امر معاونت ایشان کند و میر محمد رضا بيك از گفتار آندو تن سرباز زده از حمله کردن بر لشکر گاه\nمذکور نیز مانع آمد و ایشان از عدم معاشدت و معاونت او نیروی یورش را بر لشکر مقیم تالپ در بازوی خود\nندیده خائب و خاسر باز گردیدند و مقارن اینحال محمد افضل خان عم زادۀ سید احمد خان حاکم حجرستان که بحکومت شرارت\nمردم پلاس بر کز دای زنگی قیام و اقدام داشت برای رفع فتنه و دفع مفسده از محل حکومت خویش راه مسکن مردم پلاس\nمعروف بپلاس پیش گرفته باندرز و نصیحت آمردم پرداخت که با اشرار یار نشوند و از اطاعت در بغاوت نگروند\nاما آنمردم بمضمون الانسان حریص علی مامنع قصد گرفتن و محبوس نمودن او را کرده در شب سوم از وصولش\nبدانجا بتوسط ملا محمد حسین نام هزاره که ازان قوم بود مشار الیه از کید هزارگان آگاه گشته بهدایت\nو رهنمونی ملای مذکور از آنجا راه موضع تیك بر گرفت و مردم پلاس از وسواس خناس آهنك تاراج او را\nکرده از قفایش داخل تيك شده بیست و چهار میل تفنك را که از اشرار هزاره گرفته با خود داشت با مال و منالش\nتاختن مردم تمام غارت کرده متصدی حال خودش نشدند و در خلال این احوال مردم اویمق تحریص و ترغیب بر کدعبدالاحد\nاویمق در موضع لعل خان و کپتان نظام الدینخان در علاقه لعل دایزنگی تاخته دو صد راس گوسپند را بغارت برداشتند و هزارگان\nبا ایشان در آویخته خون هشت تن از اویماقان و سه تن از هزارگان بخاك هلاك ريخته سر ندام راه مقام خویش","chars":3694,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00922.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/922","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/922","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}