Page 855

( ۸۲۵ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) گرفته پس ایندولت بخلاف مدعا و مقصد دولت انگلیس که در صفتش می پندارد راهی اختیار نمیکند و نه بچترار مداخلت می ورزد و نه معاونت چتراریان مینماید و از نجا واز طاق خود چتراریان و عمرا خان بود که چترار و باجاور را دولت انگلیس چنانچه بیاید تصاحب نمود و مقارن اینحال چندتن از روسیان وارد موضع سمن معروف بشغه از مضافات پامیر افغانی شده عزم تصرف کردند و جنرال سیدشاه خان بامر و فرمان حضرت والا که بنامش شرف اصدار و عزار سال یافت نامه تیسیر کرده بآنان نوشته مصحوب ملا صیاد نام گوت حواله دار توپخانه و ارباب مبارک شاه و ارباب امان بيك و خان فرستاده از ورود و فردوش در آنجا استفسار نمود اما قبل از وصول فرستادگان سیدشاه خان در سمن قراولان سرحدية دولت چین باروسیان مذکوره دوچار گردیده و باهم زد و اکرام نزدافستر خویش برده و او ایشانرا نيك نواخته پس از ادای مراسم ملاقات از اظهار ایشان که مقصد خود را مخفی داشته ورود خود را محل بدیدن محافظ خانه کردند افسر ختائی نامۀ بسیدشاه خان فرستاده پیام داد که افسر روسی در موضع سمن خاص برای مشاهده محافظ خانه وارد گردیده و بدون آن مقصد و مطلبی نداشته که خلاف رفتار دوستانه باشد و سیدشاه خان نامه بافسر روسی فرستاده بافسر ختائی پیام داد که جواب این نامه را از وی حاصل نموده بفرستد و نامۀ افسر ختایی را که نزدش رسیده بود ارسال پایۀ سریر سلطنت نمود و حضرت والا چنانچه بیاید منشوری مشتمل بر نقاط فاصلہ و مواضع مستعدۀ مفرزه (۱) طرفتین دول افغانستان و ختای و روس بسید شاه خان و افسر ختای فرستاد ( شرح شرارت وفتنه جوئی مردم قوم وزیری ) و هم در خلال احوال مذکوره شصت تن سواره و پنجاه تن پیاده از مردم و زیری که گاه دولت انگلیس را وعده اطاعت داده انعام و خلعت میگرفتند و هنگامی عریضه متضمن بر اطاعت و انقیاد ایندولت ارسال پایه سریر سلطنت میداشتند بعزم تاراج کردن هشتاد بار اشتر علوفه که سیف الله خان حاکم کیتو از برای اردوی تحت رایت سردار گل محمد خان رهسپار ساخته بود برخاسته چون بقرب حاملین علوفه رسیدند از کثرت محافظین آن که هشتاد تن مرد مسلح از پادگان میرده کیتو از بودند جرأت دست برد به علوفه سپاه دولت نتوانسته شش رمه گوسفند از مردم سلیمان خیل را که در هزاره با قصد فراس بردن موضع نوی ملا مقاومت برداشته و خلوت نام رئیس مردم سلیمان خیل را که بصداقت راه خدمت ایندولت می پیمود جراحت منکر رسانیده یکدستش را نیز بشمشیر بریده چوپانان را هم زخم زدند و مردم سلیمان خیل راه انتقام بر گرفته قافله از مردم وزیری را که در مقر برای خریدن گندم رفته بود تاخته با دواب و رواحل ایشان بدست آوردند و سیف الله خان ازین امر آگاه گردیده بسرعت هر چه تمامتر خود را بسلیمان خیلان رسانیده گرفتارانرا رهانیده در مساکن ومنازل ایشان فرستاد و بازای این احسان که وزیرانوا رها کرد با سرسردار گل محمد خان گوسپندان منهوبه (۲) را از مردم وزیری گرفته بسلیمان خیلان مسترد کرده آتش فتنه را خاموش ساخت اما کارگذاران دولت انگلیس که راه مراوده و مکاتبه را با وزیریان گشاده مژده و نوید عطای زر بایشان داده بودند ازین امر امور مکنونه خواطر خودرا ابتر دانسته وزیریانرا از پس دادن گوسپندان سلیمان خیلان بسخنان چرب و شیرین پشیمان و پژمان (۳) ساخته دلالت بر نفاق قومی کردن آغاز نهادند و محافظ خانهای سرحد خاک مقبوضۀ خود را از امداد سپاه نظام استحکام داده رعبی در دل طوائف افغانان سرحد نهادند که شاید ایشان سپاه را دیده روی ازین دولت بر تافته پذیرای اطاعت دولت انگلیس شوند چنانچه سردار گل محمد خان با مردم و انه وغیره طوائف وارد قلعۀ خرابه واقع سرحد افغانی شده چون آ ن قلعه داخل خاک ایندولت بود بخواهش مردم و آنه قصد آباد کردنش کرد و آنمردم با وجودیکه اجازت تعمیرش دادند کار گذاران دولت انگلیس ایشان را بحیلت ومکیدت از اجازت دادن بر آباد کردن قلعه مذکور ممانع گردانیده همه را از راه منع بروی سردار گل محمد خان بر انگیختند و او ناچار شده عریضه نگار پایۀ سریر سلطنت گشت که کار گذاران دولت انگلیس نمی گذارند که امور مردم اسلام منتظم گردیده نظم و نسقی در سرحد نهاده شود گردش جستو رانه رومیان (۱) مفرزه بضم اول و فتح ثالث یعنی جدا شده شرح شرارت وزيريان (۲) منهوبه غارت شده (۳) پژ مان اندوهگین