Page 829

( ۷۷۹ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) و پنجاه تن سوارهٔ نظام و صد تن پیادهٔ ساخلو امر اقامت کرد که تا زمان آباد شدن قلعه در انجا متوقف باشند و هم اراضی و مزارع آنمردم را بقید جریب آورده مالیات همه را بر طبق پیمایش و مساحت ثبت دیوان پادشاهی نموده بعد بالفوج پیادهٔ پغمان و سواران نظامیه در تحت رایت حشمت افزاء مراجعت والره موضع رومامده شده و نقشهٔ سهول و جبال را که کروش کرده و برداشته بود با گروگان آنمردم در کابل فرستاده حضرت والا را از حسن کار دانی خویش مشعوف و مسرور ساخت و همدرین وقت در موضع غزی از جبال مسکونهٔ قوم منگل غزائ پدید گردیده و مبلغی از زر سرخ وسیم سپید و فلوس همه مسکوک بسکهٔ اهل هنود بدست پایندگان آن آمده و سردار شیریندل خان چند دانه را بدست آورده ارسال پایهٔ سر بر سلطنت نمود و حضرت والا مجامع را که بحضور انورش رسید با دیگر اشیای زمان باستان که در خزانه بود منضم کرده دیگر حکمی در باب یابندگان خزانه نفرمود شرح حال مردم چخانسور ( و میران هزاره و اشرار قلعهٔ نو وقادس ولشکر وغیره ) وهمدر خلال احوال مذکورہ مولا داد خان حکمران فراه نائب خان نور زائی را بامر حضرت والامر نموده خواست که عباس خان بن درویش علیخان بلوچ را که پدرش بواسطهٔ نيك حرامی سردار سعيد خان از کابل اخراج هندوستان چنانچه گذشت شده بود از شالرود باعیال و اطفالش جانب هند اخراج کند اما نائب نهاد خان و نائب احمد خان بلوچ که از راه فراه در سیستان رفته پناه گزیده بودند با جمعی از مردم سیستان سر راه نائب خانرا که عباس خان و منسوباتش را با خود برداشته بجانب شال کوت می برد گرفته او را از دست نائب خان ربوده در سیستان بردند و آنگاه که حضرت والا از عرایض کارآگایان آنجا ر ماجرا آگاه گشت حکمران فراه را فرمان فرستاده بکار داد که چون منظور از نبودن عباس خان در ملك افغانستان بود از قوه بفعل آمده مآثره در باب او بکار گذاران دولت ایران نباید کرد و مولا داد خان حکمران فراه که عزم مکاله با حاکم سیستان داشت از پر تو وصول افکندن این منشور ترك و فسخ عزم کرد و درین میان پسر سردار شیر محمدخان با محمد رضا خان که در وقت شورش مردم بلوچیهٔ چخانسور محمدشریف خان اسحق زائی وسرتیپ عبد الرحیم خانرا از راه خدمت دولت معاونت کرده بودند نزد حکمران فراه حاضر آمده اعزاز واکرام زیاد دیده خرسند شدند و از محمد شاه خان پسر سرفراز خان را که میرزا خان و نادر خان نامان برادرانش از سبب شرارت و مفسدت خود بار یگر اشرار بلوچیه محبوس زندان فراه بودند گرفتار ساخته و شفاعت پسر سردار شیر محمد خان و محمد رضا خانرا که با تماد ایشان آمده بود درباره اش نپذیرفته پس از چندی همهٔ گرفتاران بلوچیه را بفرمان طلب در کابل فرستاد و از انسوی سعد الدینخان حکمران هرات که از راه اطفای نایره فتنه و فساد مردم هزاره قلعه نو چنانچه گذشت در آن حدود رفته بود نظم و نسق روی کار نهاده و اموال منهوبهٔ دکانداران بازار قلعه نورا که هزار کان غارت کرده بودند از بزرگان مردم آنجا تاوان گرفته بصاحبانش سپرد و شرارت پیشکان خسارت اندیشکانرا گرفتار زنجیر سیاست ساخته در هرات فرستاد و عوض بزرگان فتنه منشان که حرز بک فساد و گرفتار شده بودند کسانبرا که با ایشان مخالف می بودند بنزرگی قوم برداشته و در مواضع مستعدهٔ سرحد وغیره محافظ کماشته استحکام تام گذاشت و هم مردم فیروز کوه و قادس و لشکر که مصدر فتنه و شر شده بودند از راه انابت پیش آمده جبین ضراعت بخاك اطاعت سودند و حکمران هرات همه را تسلیت داده واشرار را از میان ایشان جهت سیاست بر گزیده طوق محشاب بگردن نهاده روانه هرات نمود و مقدارن اینحال در باب نماز جمعه اختلاف مابین علمای دار السلطنه روی داده بعضی بجای آوردن آنرا مشروط و مقید بشی و بلد زرك كفته برخی بقر اور و ستا جائز شمرده مباحثه و مشاجره گفتید و در پایان کار جنین قرار گرفته اشتهارات عدیده ببلدان وامصار از جانب دولت عزا انتشار پذیرفت که در شهر و همجائی از دهات که جمعیت زیاد باشد و در شهر رسیده واقعات متفرقه مردم هزاره وغیر و بلوجیه گفتگو و مناظرهٔ علمای دار السلطنه درباب نماز جمعه