Page 828

( ۷۸۸ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ شرح حال مردم چدران و غيره متوطنين جبال سرحد قلندر جاغوری و دهمازنگ و مدرسارعبدالقدوس خان در موضع شوی کار آعز در بار قرین اعبار دیده و لشکر ملکی هزاره جاغوری دارای تدبیر ایشان كافل دانست با کرنيل فرهادخان وسپاه نظام و توپخانه از قلعه حزار فتد بدر برتاخته براه معاونت افواج تحت رایت کرنیل محمد الله خان كه خوداو چنانچه گذشت از سوءسلوكيش معزول شده و سپاهش در سنگر دايه محصور و مقیم را شرار هزاره شده بود بر گرفتند و آنگاه که وارد مالستان شدند چندی از لشکر ملکی را امددتن از سواران و سه صد تن از پیادگان نظام جهت حفاظت فضای اردو در آنجا امر اقامت کرده باعساکر مکی مردم اندر و وردك و تاجيك و هزاره غزنين با ردوئی جنرال میرعطا خان كه در زیر کتل خون فرو کش کرده بود پیوستند و از كتل مذكور عبور كرده باتفاق و معاضدت هم از راه دای پر که شبیخون زده باشرار هزاره دايه وفولاده كه سنگر كرنيل محمد الله خان را سخت محاصره کرده و روز سنگین را چون شب تار ساخته بودند در آویخته خون بسیاری از هزار کارا ریختند و دریائی کارزار را بر کشته اشرار را از دورسنگر براندند وبیست تن از سپاه پادشاهی بتقل رسیده بیست در بند قلعه از قلاع هزار کارا آتش زده بسوختند و هشت تن از اعداد سپاه زخم برداشته بضرب قاضیه قاضی عسکر فرود گردیده لشکر گاه قرار دادند واکثر از اشرار هزاره درباره چقماق شده سنگر متین برافراختند و هر كدام از جانبین بكمين يكديگر در موضع و مقاميكه جای گزیدند استوار نشستند شرح حال مردم جدران و انتظامات سردار شیریند خان و همدر خلال این اختلال سردار شیریند خان که از راه تنبیه و تهدید سرکشان سکنه کوهستان جدران و غیره دراندرون وبطون آنجبال در آمده بمرکزم اشهات آنمردم وحشی خصال بود از موضع دو مانده كه فرودگاه لشکرش چنانچه گذشت قرار داده بود باموقع جابه خواه کوهشی کرده و اراضی مردم خروطی سر روضه را نيك مشاهده نموده ونظم و نسقی روی کار آورده پسران و برادران بزرگان طوایف احمد خیل و میزانی وغیره قاطنین مواضع لگه و د پختان خیل و زرمل وشاهان خيل و فيروز خیل را كيين بيكولنكه معین را گروگان گرفته چون از موضع زروك حرکت کرده وارد کوتکی و از آنجا داخل اسپر کنت هول خان و جکت نامان یزی خیل که هر دوتن با جهالت و شرارت توامان بودند قبل از وروداو در آنجا شست و پیچ خانوار از مردم اسپر را اغوا کرده با خود در جبل جرخیل بردند وسردار شیریند خان کسی فرستاده زبان هدایت پیام استمالت داد و دعوت مراجعت بموطن ایشان کرد چنانچه بعضی باز کشته و برخی آماده مراجعت گردیده و هنوز باز نگردیده بود که مردم زروك و غيره كه روزی از بیم تضییق وفشار سپاه پادشاهی اطاعت اختیار میکردند و روز دیگر که فرصت بدست می آوردند تمرد وسر کشی آغاز می نمودند از فتنه هول خان و جکت نامان آگاه گردیده سر از جیب بغاوت بر آوردند و محمد ناصر خان و علی محمد خان کمیدانان که با سپاه نظام و توپخانه از راه تنبیه و تهدید سرکشان وارد موضع زروك شده اقامت گزیده بودند با صد تن سواره نظام تحت رایت رساله دار محمد شریف خان که از قفای ایشان براه بر گرفته با هم پیوسته و لشکر ملکی با پیادگان ساخلوى تحت رایت سرتیپ عطاء الله خان که در آنجا بود مراسم پذیره بجای آورده از راه تبريك ملاقات هم توپ شادمانه شليك كردند و بسرزنش اشرار پرداخته باتفاق حبیب الله خان درانی بزرگان زروك وفيروز خيل سکنه نیکی را بخور و اكراه فراهم کرده واحد وافراد فوج پیاده قوم جدرانی را برسم گروگان تقسیم کرده امر نمودند كه جمع آورده رهسپار کابل سازند كه گویا فوج مذکور درینوقت در سلك افواج قاهره منظم ومرتب گردید و هم اشرار نیکو هیده اطوار مردم آن کهسار را گرفتار وارد سردار شیریندخان رهسپار ساخته واو همه را روانه کابل نموده و مردم اسپر را جابجا کرده هولد خان و جکت نامان که از راه اطاعت برگرفتن آغزده متوهم وخوفناك گشتند طریق گمنامی اختیار کردند وسردار مذکور سردار موصوف قلعه متینی در خور گنجایش دو صد تن مرد پیاده در آنجا بنیاد نهاده فوج پیاده نظام تحت رایت کمیدان خدای نظر خان را با دو ضرب توپ