Page 721

(٦٩١) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) تا اینوقت بدست آمده سپرد کار کنان دولت شدند ششصد و پنجاه خانوار آدم و چهارصد و سی و شش میل تفنگ و هفده قبضه شمشیر و سی رأس مادیان و چهارصد و نود و شش فردگاو و دویست و هشتاد و دو رأس گوسفند و سی و دو رأس الاغ بودند و همدرین وقت ایشیک آقاسی محمد سرور خان نائب الحکومهٔ ترکستان را مرض صرع عارض شده بمعالجهٔ اطباء علاج پذیر نگشته صحت حاصل نکرد چنانچه رفته رفته قوهٔ باصره و سامعه اش از ادراک بازمانده قوهٔ لامسه اش گرفتار مرض صرع شدن ایشیک آقاسی محمد سرور خان نیز ضعیف گشت که انشاء الله تغییر یافتن او از حکومت ترکستان و مأمور شدن سردار محمد عزیز خان بن سردار شمس الدین خان در آنجا بموقعش رقم خواهد شد و هم در خلال احوال عزیز احمد خان که پس از فوت پدرش جنرال میراحمد خان بمنصب نیابت سفارت ممتاز گشته و پس از چندی چنانچه گذشت کرنیل ولی احمد خان پسر مرحوم مذکور مأمور امر سفارت شده او را جهت معرفی کردن اموریکه میدانست نزد خود نگاهداشته بود عریضه نگار حضور اقدس شده استدعای آمدن کابل نمود چنانچه از عرض واسطه های خود او در روز دواز دهم مذکور ماه ذیقعده فرمان طلب بنامش اصدار یافته از کلکته در کابل آمد و مقارن اینحال از عریضهٔ سید محمد نام قازدی میر شبینه در دولت علیهٔ عثمانی اید الله حیشته بسمع فیض مجمع حضرت والا رسید که اجازت حمل و نقل غله و علوفه از ترکستان متعلقهٔ افغا نستان بمعرفت مردم افغا نستان براه دولت ومملکت روس در حجاز عرب داده شود که رفع غائله تنگی آزوقهٔ آنسرزمین مبارک گردد و حضرت والا در روز سیزدهم ماه ذیقعده کرنیل ولی احمد خان سفیر مقیم کلکته را فرمان کرد که نامهٔ اقدس را بوابر سال دارد که حمل ونقل حبوبات را از راه اتحاد ملت و اخوت اسلامی خود مردم افغانستان تا کرکی نموده زیاده بر آن متحمل حمل و نقل آزوقه تا حجاز که تکلیف شاق است شده وازعهده برآمده نمی توانند و پس از وصول این نامه بسید مذکور چون مصارف حمل و نقل علوفه از ترکستان تا حجاز بغایت بسیار میشد و بکلیو معادل بود و شش مثقال بيك ريال حاصل میکشت ترك كرده دیگر اظهاری بروی کار نیامد و همدر خلال واقعات مذکوره شروع جدال بقیه جهال دره قشغه علی قوم قره ودولت بيك از طایفه کرمعلی که در بدایت بغاوت باطایفه علی جم یار و مدد کار بودند در روی دووه جنود پادشاهی درعلاقهٔ شیخعلی چنانچه گذشت راه اطاعت و انقیاد پیش گرفته بودند و پس از مغلوب و گرفتار شدن اشرار طایفه علی جم وفرستادن محمد حیدر خان همه کرفتار انرا مصحوب خواجه برهان الدینخان چنانچه از پیش رقم شد در آی بيك از واهمهٔ آنکه مردم علی جم را در بین خود جا و پناه داده بودند مبادا آن خودرا فروگذاشته ازراه فرار باعیال و اطفال خود بکوهسار مخافت برشدند و کارکنان پادشاهی هرچند استمالت نموده دعوت برمراجعت شان کردند بازنگردیده همچنان خانه بکوچپناه گزیدند و حضرت والا از عرایض کارپردازان آنجا برین ماجرا آگاه شده در روز سیزدهم مذكور ماه ذیقعده بیوزگان آنقوم نگار فرمود که چاره جز این نیست که شما را دران دره که موطن مألوف شماست فردهشته کوچ ندهیم و در دیگر موضعی از مملکت جاوسکن برای شما معین نفرمائیم واگر چنانچه از کوه فرود شده راهی را که بشما نموده میشود بر گرفتید و در دیگر جار رفته مسکن گزیدید فهو المطلوب والا مانند طایفهٔ علی جم که حالت ایشانرا بچشم سر دیدید از دست دلیران سپاه خواهید دید وهمچنین بعینه بمحمد حیدر خان ارقام نموده اعلامش فرمود وانپرا نیز در ذیل آن رقم کرد که گرفتار شد گانرا که پس از فرستادن اسیر انیکه مصحوب خواجه برهان الدین خان در آی بيك روانه شده بدست آمده اند روانهٔ حضور بدارد ومردم طایفهٔ کرمعلی را که از پس و هراس کوه را مناص (1) خویش قرار داده اند (1) مناص جای پناه امیر شد که بتمامت افسران نظامی و اعیان ملکی بعهد و پیمان امان مال و جان داده از کوه فرود آرند و با ایشان قرار دهند که بجز از کوچ دادن و در جای دیگر مسکن برای ایشان معین کردن دیگر ضرر و آسیبی از دولت بایشان نمیرسد اماقبل از پرتو وصول افکندن این منشور چهل خانوار اشرار از کوهسار فرود گردیده در بنق جای گزیدند و آنگاه که حکم مذکور بدراسهٔ درك شرف وصول انداخت تمامت خادمان دولت روی بنان آورد دیگران فرستاده و از امر اقدس آگهی وتسلی داده سی وپنج خانوار دیگر بواسطهٔ معتمدین فرستاده که امر اقدس را رسانیدند از کوه فرود شده در مساکن خویش جای گزیدند و در ینوقت چهل خانوار از جمله چهل خانوار یکه پیشتر