Page 659

( ٦٢٩ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) (١) عنف سختی و درشتی شرح حال سید محمد شریف نام مدنی مامور شدن میر ابوطالب بحکومت آقچه مدرج و منتشر گردیده است که جای هیچ اعتراضی نیست و همچنان نسبت برعایا نیز سیاستم بعدالت بیانی رفته که حاجت شرح و بیان ندارد و اگر چنانچه در بعضی از مواضع و مواقع کسی را که مفسد و شریر بوده زجر و سیاست فرموده ایم محض دفع شر اندک برای نفع بسیار بوده که بروی کار آورده ایم نه اینکه بخواهش نفسانی و هوا جس شهوانی خویش طریق عنف (۱) و سیاست پیمو جب چوده ایم که باعث بیم و هراس مردم میشد و اینواقعه که اتفاق افتاده نيك دانسته ام که تحريك مردم خارجه بروی روز آمده شخص بی نام و نشان و گرفتار عمل چرس را بنوید جازه اغوا کرده است نه داخله زیرا که سپاهی مذکور از اعداد و افراد سپاهیانی بود که فتحیاب شده بودند البته اگر اینعمل از افواج مقیمه بلخ صادر میگشت از فتنه و مفسده مردم داخله و اقوا و القای افسران ایشان دانسته میشد چون مشارالیه آدم پست فطرت و فرومایه و از قوم تاجيك سكنه هرات بود بیشک این امر شد و مکشوف گشت که بتحریض و ترغیب مردم خارج از مملکت بوده و درین مقوله خود از احوال و واردات هرات که آرزومند بسیار دارد شواهد نیکو دارم که بیقین میرساند که باعث این امر بوده و هست باوجود آن چون سپاهی مذکور شایع گشت حقیقت امر مخفی و مستور ماند و رنه سخن همین است که مسطور گشت فقط و هم در خلال این احوال سید محمد شریف نامی از سادات مدینه طیبه که از راه بلوچستان و سیستان وارد هرات شده و پس از ملاقات با سعدالدینخان حکمران آنجا سفارش نامه ازوی بنام سردار نور محمد خان حکمران قندهار حاصل کرده وارد آنديار گشت و او بواسطه نامه او و پاس اسم سیادت و رعایت مدینه شریفه که خودرا منسوب بآن موطن پاك وانمود منزل منزه و روزی سه روپیه کابلی از خزانه دولت جهت مصارفش معین فرمود تا که در روز آدینه با مردم بسیار که در دورا و انجمن گردیده بودند صلوات گویان از راه بازار داخل مسجد جامع شهر شد و پس از ادای فریضه جمعه برمنبر صعود نموده بخلاف قانون مقرره و مستمره شرع مطهر خطبه که قبل از نماز موقع ادای آن بود قرائت نمود و از منبر فرود شده با مامت حاضرین مسجد دست او را بوسه همی زدند و از هجوم و ازدحام عوام نوبت بوسیدن دست او باندك کسی زحمت میسر میگشت و پس از انکه از مسجد بیرون شد حکمران قندهارش از قضیه بروی کار آورد مسئول ساخت و او عذر خواسته طالب عفو تقصیر خویش شد و آنگاه که حضرت والا را از عریضه حکمران قندهار برحال سید مذکور آگهی دست داد در روز نهم ماه جمادی الاول حکمران موصوف را ارقام و اعلام فرموده منبه نمود که تعجب است که بعمر نود سال رسیده و نيك و بد را بسیار دیده و گرم و سرد روز کار را چشیده باز هم فریفته اینگونه اشخاص شده محض اظهار و مجرد دیدارش روزی سه روپیه برای مصارف او تعیین مینماید واکنون او را میباید از راهیکه وارد افغانستان گردیده امر بازگشتن فرماید و او پس از وصول اینحکم سید مذکور را از راه بلوچستان بامر معاودت کرده رقیمه بوی داد که اگر از راه پشاور بعزم زیارت عتبه علیای سلطنت آهنگ کابل کند محافظین طرق و شوارع مزاحمش نشده و اگذارند که وارد دارالسلطنه شود و ازین امر شهزاده سپهر وساده سردار حبیب الله خان از عریضه حکمران قندهار استحضار حاصل کرده بنابر موثق و مؤکد داشتن حکم والا سرحد داران و نگهبانان راه پشاور را فرمان فرستاده آگاه فرمود که سید موصوف را از رهسپار شدن بجانب کابل بازدارند که وارد کابل نشود و او از جائیکه در ضمیر داشت قدر خویش را شناخته راه دیار خود پیش گرفته روی بسوی کابل ننهاد و هم مقارن اینحال ده تن مسلمان ویکتن هندو از اهل هنود و چندتن سواره نظام باجازت حضرت والا که کار گذاران دولت انگلیس استدعا کرده بودند از شالکوت براه قندهار و هرات جهة اقامت مشهد مقدس و خدمت جنرال مکلین قونسل دولت مذکوره باسفارش نامه از اجنت بلوچستان بنام کار پردازان دولت افغانستان راه برگرفته وارد قندهار شدند و از آنجا ببدرقگی سواران افغانیه در هرات و از هرات سالماً در مشهد رفتند و در خلال این احوال میر ابوطالب خان از حضور فیض گنجور حضرت والا بسر دفتری آقچه و محمود خان بیگلر بیگی بحکومت آنجا و محمد سرور خان بحکومت سرپل و ناظر نصیر خان بحکومت اندخود و نوروز خان شیرشی کلانتر خان میر اقرار و ممتاز گردیده هر کدام بمقام مأموره خویش شده بانتظام مهام پرداختند