{"book":"adl0009","page":659,"text":"( ٦٢٩ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\n\n(١) عنف سختی و درشتی\nشرح حال سید محمد شریف نام مدنی\nمامور شدن میر ابوطالب بحکومت آقچه\n\nمدرج و منتشر گردیده است که جای هیچ اعتراضی نیست و همچنان نسبت برعایا نیز سیاستم بعدالت بیانی رفته که حاجت شرح و بیان ندارد و اگر چنانچه در بعضی از مواضع و مواقع کسی را که مفسد و شریر بوده زجر و سیاست فرموده ایم محض دفع شر اندک برای نفع بسیار بوده که بروی کار آورده ایم نه اینکه بخواهش نفسانی و هوا جس شهوانی خویش طریق عنف (۱) و سیاست پیمو جب چوده ایم که باعث بیم و هراس مردم میشد و اینواقعه که اتفاق افتاده نيك دانسته ام که تحريك مردم خارجه بروی روز آمده شخص بی نام و نشان و گرفتار عمل چرس را بنوید جازه اغوا کرده است نه داخله زیرا که سپاهی مذکور از اعداد و افراد سپاهیانی بود که فتحیاب شده بودند البته اگر اینعمل از افواج مقیمه بلخ صادر میگشت از فتنه و مفسده مردم داخله و اقوا و القای افسران ایشان دانسته میشد چون مشارالیه آدم پست فطرت و فرومایه و از قوم تاجيك سكنه هرات بود بیشک این امر شد و مکشوف گشت که بتحریض و ترغیب مردم خارج از مملکت بوده و درین مقوله خود از احوال و واردات هرات که آرزومند بسیار دارد شواهد نیکو دارم که بیقین میرساند که باعث این امر بوده و هست باوجود آن چون سپاهی مذکور شایع گشت حقیقت امر مخفی و مستور ماند و رنه سخن همین است که مسطور گشت فقط و هم در خلال این احوال سید محمد شریف نامی از سادات مدینه طیبه که از راه بلوچستان و سیستان وارد هرات شده و پس از ملاقات با سعدالدینخان حکمران آنجا سفارش نامه ازوی بنام سردار نور محمد خان حکمران قندهار حاصل کرده وارد آنديار گشت و او بواسطه نامه او و پاس اسم سیادت و رعایت مدینه شریفه که خودرا منسوب بآن موطن پاك وانمود منزل منزه و روزی سه روپیه کابلی از خزانه دولت جهت مصارفش معین فرمود تا که در روز آدینه با مردم بسیار که در دورا و انجمن گردیده بودند صلوات گویان از راه بازار داخل مسجد جامع شهر شد و پس از ادای فریضه جمعه برمنبر صعود نموده بخلاف قانون مقرره و مستمره شرع مطهر خطبه که قبل از نماز موقع ادای آن بود قرائت نمود و از منبر فرود شده با مامت حاضرین مسجد دست او را بوسه همی زدند و از هجوم و ازدحام عوام نوبت بوسیدن دست او باندك کسی زحمت میسر میگشت و پس از انکه از مسجد بیرون شد حکمران قندهارش از قضیه بروی کار آورد مسئول ساخت و او عذر خواسته طالب عفو تقصیر خویش شد و آنگاه که حضرت والا را از عریضه حکمران قندهار برحال سید مذکور آگهی دست داد در روز نهم ماه جمادی الاول حکمران موصوف را ارقام و اعلام فرموده منبه نمود که تعجب است که بعمر نود سال رسیده و نيك و بد را بسیار دیده و گرم و سرد روز کار را چشیده باز هم فریفته اینگونه اشخاص شده محض اظهار و مجرد دیدارش روزی سه روپیه برای مصارف او تعیین مینماید واکنون او را میباید از راهیکه وارد افغانستان گردیده امر بازگشتن فرماید و او پس از وصول اینحکم سید مذکور را از راه بلوچستان بامر معاودت کرده رقیمه بوی داد که اگر از راه پشاور بعزم زیارت عتبه علیای سلطنت آهنگ کابل کند محافظین طرق و شوارع مزاحمش نشده و اگذارند که وارد دارالسلطنه شود و ازین امر شهزاده سپهر وساده سردار حبیب الله خان از عریضه حکمران قندهار استحضار حاصل کرده بنابر موثق و مؤکد داشتن حکم والا سرحد داران و نگهبانان راه پشاور را فرمان فرستاده آگاه فرمود که سید موصوف را از رهسپار شدن بجانب کابل بازدارند که وارد کابل نشود و او از جائیکه در ضمیر داشت قدر خویش را شناخته راه دیار خود پیش گرفته روی بسوی کابل ننهاد و هم مقارن اینحال ده تن مسلمان ویکتن هندو از اهل هنود و چندتن سواره نظام باجازت حضرت والا که کار گذاران دولت انگلیس استدعا کرده بودند از شالکوت براه قندهار و هرات جهة اقامت مشهد مقدس و خدمت جنرال مکلین قونسل دولت مذکوره باسفارش نامه از اجنت بلوچستان بنام کار پردازان دولت افغانستان راه برگرفته وارد قندهار شدند و از آنجا ببدرقگی سواران افغانیه در هرات و از هرات سالماً در مشهد رفتند و در خلال این احوال میر ابوطالب خان از حضور فیض گنجور حضرت والا بسر دفتری آقچه و محمود خان بیگلر بیگی بحکومت آنجا و محمد سرور خان بحکومت سرپل و ناظر نصیر خان بحکومت اندخود و نوروز خان شیرشی کلانتر خان میر اقرار و ممتاز گردیده هر کدام بمقام مأموره خویش شده بانتظام مهام پرداختند","chars":3725,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00659.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/659","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/659","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}