Page 658

(٦٣٨) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) تقرر ایندهن توپ بربسته از صدمه آتش توپ پاره پاره ساخته آوای شور و آشوب بگوش مخالفین انداخته و همچنین هر روزه دو دو و چار چار از بغاة قوم عادل خیل گرفتار دست دلیران کارزار گشته تعداد گرفتاران اهل بغی وطغیان بدو بیست تن رسید و مقارن اینحال از عریضه سپهسالار غلام حیدر خان شرح خدمت گذاری واخلاص شعاری بهاءالدین المشهور به بها و خان کیدان که در مجاوبت مواضع اندبت و تهاش و کمان ترددات مردانه و کوششهای دلیرانه نموده و بپای برده بود بگوش حق نیوش حضرت والا رسیده منشور منصب جلیله کرنیلی از حضور اقدس بنام او شرف اصدار وعز ارسال یافت و مقارن اینحال در روز ششم ماه جمادی الاول حضرت والا که شرح ملاقات جازبکوف روسی را با سردار محمد اسحق خان و سلطان مراد خان در موضع قرشی چنانچه از پیش رقم کشت از عریضه واقعه نکار آنجا مسموع گردیده جنرال میر احمد خان سفیر ومقیم کلکته را ارقام واعلام فرمود که از ملاقات ومذاکرات ایشان با جازبکوف نام روسی بکار گذاران دولت انگلیس آگهی دهد تا از خداع وفریب صدور منشور والا بنام میر احمد خان سفیر (۱) نمودن آنان با دولت روس آگاه باشند و مقارن اینحال نامه سردار محمد اسحق خان که از تاریخ ابتدای بغاوتش نکار داده ومصحوب غلام قادر خان حاکم آی بيك با بعضی از اجناس واشیای نفیسه برسم تحفه و هدیه نزد گیور نار روس در تاشکند فرستاده و از نزد مفتی او که راه بدخشی میپیمود بدست اولیای دولت افتاده در روز هشتم ماه جمادی الاول بمطالعه ساطعه انور والا پیوسته از حضور اقدس ما حصل نامه او برای جنرال امیراحمد خان سفیر عرض نگارش یافت که امنای دولت برطانیه عظمی را آگاه کند که سردار محمد اسحق خان نامه بکیور نار تاشکند مرقوم و با تحفه وهدیه نزد او مرسول داشته است که باین ایام اطوار اعظم در وقت استیلای دولت انگلیس بر افغانستان ما را در تاشکند خواسته مامور برفتن افغانستان نمود و در ترکستان متعلقه افغانستان برادرم محمد سرور خان کشته گشت تا که از یمن توجه امیر اطوری مملکت افغانستان را متصرف شدیم و عهدیرا که امیر عبدالرحمن خان با دولت روس کرده بود نقض نموده بادولت انگلیس متحد شد و من بعهد خود واثقم که بواسطه همین وثوق عهد و دوستی دولت روس امیدوار کرم قصد خرابی مرا نمود و مأمورین دولت روس را که از راه خریدن کاو و کوسفند وغیره در بلخ می آمدند سراسر ممانعت آنها میکرد و من بخلاف امر او مانع کسی از مامورین دولت روس نشدم وهم افزار را کرام مساحان ماموره تعیین حدود فاصله سرحديه دولت موصوفه را اقصی الغایت بتقديم رسانیدم که البته خود ایشان در محل اظهار وبیان آورده خواهند بود پس آبادی و خرابی خود را از عین ارتباط خویش با دولت روس میدانم و بامید آن بدولت روس ملتجی شدم که در چنین وقت از اسلحه وغيره آلات حرب معاونتم کند و كيورنار جواب او مکتوب اورا نداده اما زبانی برایش پیام فرستاده که بدون امر و اجازت پادشاه خود اسلحه وسامان جنك وكمك داده نمی توانم و متعرض افغانستان نمیشوم و به افغان مزاحم ما میشود فقط وهم مقارن اینحال روزی فارن سكرتر انگلیس از جانب ویسرای کشور هند بملاقات جنرال امیراحمدخان سفیر افغانستان رفته در وقت صحبت از حادثه تفك كشاد دادن بکشتن سپاهی بجانب حضرت والا که از پیش بشرح رفت زبان آورده گفت که اینواقعه مشابه بواقعه پادشاه روس است که از صدم نحله (۱) خودش نسبت بدو بظهور پیوست مجله در اینجا یعنی مذهب باطله است واو هزاران تن را خون ریخته آرامی حاصل نکرد تا که وزر اء حلم دولتش از راه مدارا برخاسته و دو سال است که طریق تسلیت پیش گرفته از در احسان مرهم گذار جراحات قلوب مفسدین شده کسانبرا که از ایشان گرفتار نقل نامه حضرت والا بفارن سکرتوشرف نفاذ یافت زنجیر سیاست گردیده بودند از قید رها داده همه را دل بجای آورد که شاید تسکینی حاصل شود و در پنجساله محتمل که حضرت امیر افغانستان مردم سپاه را که باسردار محمد اسحق خان یکدل و یکجهت بوده در خلا یا ملا گلمات خوف انگیز بر زبان رانده باشد و ایشان خود را مورد زجر وعقاب دانسته این حادثه را بروی کار آورده باشند و این شخص یکه تن نیست بلکه بسیار کس خواهند بود که امیر صاحب میباید بزودی از دل مردم سپاه ورعیت دندر جواب دفع بیم وهراس نماید تا آسوده حالی برایش حاصل آید و آنگاه که این کلمات فارن سکرتر از عريضه جنرال امير احمد خان سفیر حالی برای آفتاب ضیای عالم آرا گشت برای او و کار گذاران دولت انگلیس فرمان رفت که از طرف ما نسبت بعموم سپاه ورعایا آنقدر احسان بروی روز آمده که شرح آن در اخبارات تمامت دول خارجه