Page 424

(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) (سراج التواریخ ) در بخارا نامه بپادشاه آنجا فرستاد و نیز موسی خان کاشته دولت خداداد که مقیم بخارای شریف بود نامه مزبور را در قرشی بمطالعه پادشاه بخارا رسانیده مورد اعتبار و اکرام شد و در باب فراریان بدخشان برطبق نگارش حضرت والا مستطاب و مطمئن خاطر آمد زیرا که پادشاه ذیجاه بخار با او اظهار کرد که فراریانرا از هر جا که وارد شده باشند در بخارا طلبیده ایشانرا از شرارت و معاندت باز داشته مواظب حفاظت شود که جائی حرکت کرده مصدر فتنه و عنادی نشوند و ازین سوی سردار عبدالله خان میر سلطان شاه و بابا خان بدخشی و شاه یوسفلیخان شغنانی را که با محمد عمر خان رستاقی در مفسده و ترکتاز انباز شده بودند گرفته باعیال و منسوبان ایشان محبوس و روانه کابل کرد و از حضور اعلیحضرت والا بمیر سلطانشاه و باباخان مامور باقامته قلات شده عیال و تعلقات شاه یوسف علیخان در کابل مقیم گردیدند و اینوقت سردار محمد اسحق خان که بآهنگ تسخیر میمنه چنانچه مذکور شد در سرپل درنک داشت از عریضه مفتی محکمه شرعیه میمنه علم باحوال والی آنجا حاصل کرد که وی روز بمرتبه بسر برده قدم بشاهراه اطاعت نخواهد نهاد و بدون قهر و غلبه براه هدایت نخواهد شد و بخلاف این عریضه مفتی مزبور عریضه از دلاور خان والی که مشعر برکید و حیله چند بود بخدمت ایشان خواجه وطوره بيك بمطالعه سردار محمد اسحق خان پیوست و او هر دو مکتوب را که مخالف هم بودند ارسال پایه سریر سلطنت نمود و اعلیحضرت والا خوانین هرات و میران هزارجات را با بزرگان فراه و پشت رود و سیستان متعلقۀ افغانستان جهت نظم و نسق بعض امور بفرمان طلب در کابل دعوت فرمود که پس از ارتباط رشته مهام مملکت همگنانرا بنوازد و پیاده ایشان جانب عهده کفیل دارد و از انجی سردار محمد اسحق خان را نیز ذریعه منشور آگاه فرمود و سردار محمد اسحق خان از صدور این حکم والا فرستادگان والی میمنه را که معطل بجواب عریضه مذکوره داشت نولاعلام کرده رخصت مراجعت داد و ایشان نزد دلاور خان شده از عزم اعلیحضرت والا در تسخیر میمنه داستانها بگوش هوش او رسانیدند که اقامت میرد با قیافت آنرا جانب میمنه کاشته دیاری (۱) درین دیار نخواهد گذاشت و دلاور خان از شنیدن این (۱) سخنان هراسان گشته کس نزد سردار محمد اسحق خان فرستاده پیام داد که طاقت اقامت سپاه پادشاهی را در میمنه دیار ساکن سرای نداریم و بیرون فوج در خیمه رضا ندهیم و در بازده تن از کار گذاران دولت را میتوانیم که جهت ارتباط رشته اطاعت و انقیاد در نزد خود جای اقامت داده در عوض چند تن خدمتکار باسم نوکر از آقسقال زادگان با چند خانه از اعیان بوم برعمال روانه مزار شریف نمائیم و سالیانه بیست هزار تنگه بصیغه خراج بکار گذاران پادشاهی سپرده زیاده برین متحمل تکلیفی نباشیم زیرا که تعهد رك هیأت را نمیتوانیم ولیکن مکتوبات استمرار به را از میمنه در قلعه نو و هرات و از آنجا را در سرپل و مزار شریف میرسانیم بشرط اینکه خود والی و پسرش از شرفیابی حضور اقدس والا و سردار محمد اسحق خان فارغ بوده در کابل یا مزار شریف طلبیده نشوند و سردار محمد اسحق خان فرستاده او را از راه عتاب رخصت مراجعت داده پیام فرستاد که شما را شایان سوال و جواب نمیدانیم و اینقدر که درنگ را جائز شمرده بمكالمه و مذاکره روز بسر بردیم محض آن بود که خون مسلمانان ریخته نشود و مال و متاع غربای رعیت تاراج و پایمال سپاه نگردد دیگر چیزی در خاطر نبود اکنون از قفای این پیام مترصد ورود افواج ظفر فرجام باشید که بسرعت و شتاب وارد آن مقام خواهند شد و کیفر کار بدکنشان را در کنار ایشان خواهند نهاد و چون (۲) طپیدن کار بجوش جوش و بزم کونی ظهر و طپش (۲) گرائید ناچار بوزباشی شاه مردان قل از در خیر سگالی و بيك خیالی بمرض اضطراب سردار محمد اسحق خان رسانیده اجازت خواست که در میمنه رفته دلاور خان و میمنه کیانرا دلالت باطاعت کرده سالیانه و بیقراری يك لك تنگه از خراج ملك بر ذمه او نهاده عبدالباقی خانرا با پسر والی بجهۀ ساب سنه سنبه علیای سلطنت بیاورد سردار محمد اسحق خان مسئول او را قبول نموده از سرپل در میمنه اش فرستاد و او در آنجا شده يك لك تنكه سالیانه بر ذمۀ دلاور خان گذاشت از جمله بیست و دو هزار تنگه رابد د خانوار از افسقالان رسم برعمال و طوره بيك با خود نزدسردار محمد اسحق خان آورد و درباره تحصیل وجه بقیه مقرره و آویز دن پسر والی مامور میمنه شد و سردار محمد اسحق خان به همین قدر اکتفا کرده بامر اعلیحضرت والا از سرپل در مزار شریف مراجعت نمود و از آنسوی شاهمردان قل وارد میمنه شده باخته پای دلاور خان و اتفاق طوره بيك عريضه ننگار حضور سردار محمد اسحق خان گردید که بالفعل سردار سلطان احمد خان عوض پسر والی تشریف فرمای میمنه شده بعد پسر او باطمینان خاطر رهسپار