Page 381

(۲۷۲) ( جلد دوم ) ( ذکر وقائع ایام فتور افغانستان ) ( سراج التواریخ ) تعین وقت ملاقات را کرده باز گردد که بر وفق قرار داد انگلیسان موکب والا حرکت نماید چنانچه پس از معین داشتن وقت ملاقات و معاودت اوغاست غیباد که ملازم رکاب همایت انتساب بودند با اعلیحضرت والا از اقامتجای جانب زمه متوجه بها شدند و چون اعلیحضرت والا بيك گروهی خیمه ملاقات گاه رسیدند همعنان بودن جمع غفیری از راه حزم و احتیاط همرکاب خویشتن لازم ندیدند لهذا را پایان دانشمند جنرال غلام حیدر خان چرخی د ابدالاری سواران نظام و تکه داری غزاله کاشت که ایشان را از حرکات ناسزا و خود سرانه باز دارد و خود با معدودی چون قاضی سعدالدین خان و میر سره بيك خان وقرا مميز خان و جان محمد خان و پروانه خان و میرزا محمد تقی خان لشکریونیس وغیره وارد زمه شده انگلیسان نیز از لشکرگاه خود که يك كروه فاصله داشت حاضر بارگشته در مجلس باهم نشستند و از جمله محمد سرور خان بن ناظر حیدر خان در قفای نامیر عبدالرحمن خان بپای ایستاد و از انگلیسان گریفن صاحب و کنی گم و کشتر هنستگر و کریستی وغیره چندین حاضر بودند که صحبت دوستانه اتفاق افتاده انگلیسان اظهار کردند که وضع امور زمانه حالت سرکار امیر صاحب را بجائی رسانیده است که مطابق میل و خواهش دولت انگلیس میباشد بنابران حکمران هندوستان و کار گذاران دولت علیا حضرت وکشور با ملکه انگلستان مشعوفند که اعلان نمایند که چنین شخصی از نیبرگان امیر معظم مرحوم امیر دوست محمد خان را با ماری افغانستان بشناسند و این امر برای دولت انگلیس اسباب خوشنودیست که طوائف افغان و بزرگان ایشان شخص ممتازی را از خانواده محمد زائی که بشجاعت معروف و بمهارت وفهم و کیاست موصوف است منتخب بامارت نموده اند و خیالات امیر صاحب و الانسبت بدولت انگلیس در انتهای درجات دوستی خواهد بود و تا زمانیکه حکومتش برقرار و این خیالات در ضمیرش استوار باشد دولت انگلیس بایشان امداد خواهد کرد و بهترین وضعیکه دوستی خود را بدولت انگلیس ثابت نماید این خواهد بود که بازنهای خویش که با خدمت نموده اند بطور رأفت سلوك نماید و جنرال محمد جان خان وردك را در لشکر خویش بمنصب سپهسالاری سرافراز سازد و سرکار اثمره والا امیر سپهسالاری او را بپذیرفته پاسنجاد که مشارالیه نسبت بدین چه خدمت کرده است که از عطای این منصب بزرک فخربه حاصل کند آری اگر با من غدر نکند با او از طریق ملاطفت رفتار خواهم نمود و اینرا گفته و آنچه لازم گفنتن و باعث انعقاد کشتن رشته اتحاد بود مذاکره یافته بعد همگنان از مجلس برخاسته هر کدام جانب لشکرگاه و مقام خویش شد ذكر ورود اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان در کابل ذکر بر تو نزول افکندن اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ( بمقر سلطنت و مذاکرات او در عریض راه زمه و کابل با انگلیسان ) و در وقت برخواستن از مجلس ملاقات انگلیسان از اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان استدعای دیگر ملاقات کرده بعرض رسانیدند که نزديك اردوی خود جائی را برای نشستن آراسته جهت تقديم تحائف وهدايا میخواهیم با اعلیحضرت والا ملاقات نمائیم واو مسئول ایشان را بگوش قبول شنیده فرمود که با مردم حاضره قوم و ملت خود مشورت کرده بعد در همین جا با هم ملاقات خواهم کرد و انگلیسان کریستی را جهت استحضار و استفهام اجازت قومی اعلیحضرت والا در زمه گذاشته دیگران بلشکر گاه شدند و اعلیحضرت والا نیز سردار محمد یوسف خانرا در اردوی معلی آورد که استصواب آرای بزرکان ملت اسلام را مصحوب او بكريستى روانه نماید چنانچه داخل عسکر گاه شده از اعیان ملت و بزرگان مملکت در باب ملاقات ثانی مشورت جست و بعضی رأی نداده بعز عرض رسانیدند که مبادا انگلیسان کیدی اندیشیده باشند و برخی ترغیب بملاقات کرده سخن بمشاجره کشید وعاقبت الامر حضرت والا بروفق صوابدید رای صواب نمای خویش طریق ملاقات بر گرفته در موضعیکه حال قصر سعادت حصر شهر آرا بنیاد کار این مدعا افراخته و پرداخته شده است با انگلیسان ملاقی شده چون مجلس ملاقات بپای رفت الوایی را که انگلیسان متصرف شده بودند تسلیم حضرت والا نموده مبلغ نوزده لك روپیه را که از مالیات ملک حصول کرده و صرف نموده بودند نیز وعده ادا کردن داده و پس از شستن یازده دقیقه باهم وداع کرده اعلیحضرت والا در عمارت دروازه سفید شهر چبر اقامت چند روزه گزید و انگلیسان راه پشاور