Page 1209

( ۱۱۷۸ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) وجيه ایشانرا بمیرزا ملك محمد خان سر دفتر پشت رود باز داشت او هم قریب صد نفر ملای جال ساز را حاضر آورده ایشان باین عمل و فعل خود حشنو (۱) گردیده اقرار نمودند و بفرمان حضرت والا محبوس و مغلول بکابل آمدند و همدر روز چهارم مذکور ماه شعبان محمد خان و حسنی خان نامان بمنصب صدیقی در بیرق پیاده شاملو که جدید از مردم پشت رود بامر حضرت والا فراهم آمده بودند سر افراز شدند و هم مقارن اینحال حضرت والا از عریضه محمد علیخان وکیل آگاه گشت که تمامت کافرستان را سپهسالار غلام حیدر خان وغیره هوا خواهان دولت مسخر کرده مردمش را در تحت فرمان آورده بدوای دین مبین پیغمبر آخر الزمان صلى الله علیه و آله وسلم نموده اند مگر کفار سپید پوش سکنه موضع ( بشتکل ) و ( کشور ) که همچنان در ضلالت و جهالت خود استوار و بر طغیان و عدم اطاعت بر قرارند پس حضرت والا در روز یازدهم شعبان کرنیل محمد عمر خان مقیم اندراب و عموم مردم آنجا و مواضع ( منجان ) و ( زر دیو ) بدخشان و (زيباك) و (کران) و ( رسیچ) و (اشکاشم) و (سرغیلان) وغیره را فرامين عدیده جداگانه فرستاده نگار داد که با حشر و ازدحام تام روی بتسخیر بسوی آندو موضع که در قرب بدخشان واقعند نهاده مردمش را مطیع و منقاد سازند و ایشان تا که انجمن گردیده رهکرای مسکن و مأوای کفار شدند محمد علیخان وکیل را سپهسالار غلام حیدر خان بجهتی از منبع نظم و نسق کافرستان چنانچه گذشت در موضع (بركوت) قره کش کرده بود نامه فرستاده پیام داد که با دلیران لشکر نظامی و ملکی از عهده کوهستان و کوهدا من و پنجشیر وغیره که در تحت رایت دارد همت بر تسخیر آندو موضع گمارد واو چنانچه بیاید دمار از روز کار آن کفار ضلالت شعار برآورد و همدرین هنگام حضرت والا بزرگان هزاره جاغوری را که پادشاه گل خان نائب فراشخانه از جهت اشرار درشمان آورده چنانچه گذشت همه را تسلیم محمد حسن خان کلیدان کرده و او در کابل فرستاده تا اینوقت در زندان محكمه کوتوالی محبوس افتاده بودند پیش خوانده پیش نوازش فرمود واز تصدیقات حقيقتيكه در وقت طغیان هزاره نسبت بدولت تقدیم رسانیده از افسران افواج قاهره نظامی و کار کنان دولتی و سرکردگان لشکر ملکی حاصل کرده بدست داشتند همگینان را از عطای خلعت دل مجای آورده شاد خاطر و مفتخر ساخته رخصت مراجعت جانب موطن و مقام ایشان نمود و هفتاد و دو تن دیگر چون شریف ونيك محمد ، وصادق على ، وكلب على ، ومحمد شفاء ، و حيدر اختيار ، وعلى ارشد ، وغلام نبی ، وعلى بيك ، ومحمد نبی ، ورجب ، و فقير خان ، وحضور بيك ، وكلب حسين ، وعبد الله ، وروز محمد ، وشربت ، ومحمد على، وحيدر ، محمد نبی ، ومحمد اسلم ، وناد علی ، وملا جلال ، وجمعه ، وخدايرحم ، ومحمد سليم، وميرزا محمد امين ، وعلى مددزوار وجمعه ، ونور محمد ، و استاد مراد ، و خدمت ، وعلى مراد ، وحسين على ، ومير شفاء ، ومحمد امين ، ونيك محمد ، ومرتضى ، وجمعه على ، وكل محمد ، وعلى حسين ، وحيدر ، وعلى ظفر ، وعلى محمد ، وعسل احمد ، ونياز محمد ، ومحمد نبی ، وملا محمد على ، وفقير محمد ، وحيدر على ، ومحمد حسين ، وكلب رضا ، وميرتضى ، غير مذكور ، ومحمد كريم ، ومحمد علی ، واحمد على ، وسلطانعلى ، وعلى جمعه ، وسرور على ، وملا على حسين ، و تاجی ، والو ، وعلى ظفر غير مذكور ، وداد على ، ومهر على ، ومحمد عسكر ، ومحمد نبی ، ومحمد مهدى ، وعلى زوار ، وكلب عباس ، وتقى مهتر ، وابراهيم ، ومحمد حسن نامانرا که مریض بودند و تا این هنگام در کابل بیامده در خانهای خود اقامت داشتند بخامه ملاطفت بنام هريك جدا گانه نگار داد که حالا زمستانست در منزل و مقام خود آسوده بسر برده در بهار رهسپار کابل شده شرف دیدار سر کار والا عیار حاصل ونيل مرام واصل آیند چنانچه همیگان بر طبق امر حضرت والا بموعديكه نگارش رفته بود از قبیل سده علیا مستسعد کردیده مخلع و سر افراز باز گشتند و در پایان کار چنانچه بیاید بعضی از کارکنان نا عاقبت اندیش دولت بوسائط ووسائل اراضی وعقارو کشت زار کمتر را بنظامین افغان سپرده ایشان ناچار فرار اختیار کرده در خراسان و هندوستان و پنجاب و بلوچستان رفته جوانان تنومند قوی هیکل ایشان ملازمت و خدمت کرنی فوج نظام دولت انگلیس شدند (۱) حشو اقرار و اعتراف کنند. هفتاد و سه تن بودند چنانچه از پیش گذشته و در انجا نام برده نشده بودند از جمله یکی فوت شده و در قره کشت