Page 1112

(۱۰۸۳) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) در کیش عیسوی در فوم ایتالوی اند الغرض جهاز عالی بساعت چهار و دو دقیقه پس از نصف النهار روز مذکور در مقابل جبل کیپ بن که بتاری رأس الجن گویند پر تو افگن وصول گشت و طول سلسله این جبل بیست میل و هلالی شکل افتاده است چنانچه دریا در اندرون آن بشکل قوسی داخل شده خلیج آسا بنظر میآید و این جبل متصل ساحل افریقا واقع میباشد و در تصرف فرانس است و در کوه واقع مشرق این جزیره بروج مرتفعه افراخته چراغی برای افروختن در شب در یکی از بروج ساخته اند که اهل جهاز بتجلی شعاع آن جهاز را از مصادمه کوه محافظت کرده منحرف عبور دهند خلاصه جهاز عالی بساعت هشت و ده دقیقه از شب پنجشنبه بیستم ماه ذیقعده در حدود تونس که از قسمت مملکت افریقاست شرف وصول افگند و اینولایت در سابق جزو مملکت دولت عثمانیه بود و حالا در زیر حمایت دولت فرانس است و یوروبینان بك تونس را بیولس میگویند و مردمش دین و آئین اسلام دارند و در میان دریاسنگ بزرگیست و برجی بر آن ساخته چراغی بدان برج قرار داده اند که قرب دوازده میل در بحر نور و ضیاء میدهد و دانسته میشود که در مخدوم کوه زیاد در زیر آبست و بواسطه این چراغ جهاز را در شب بخطی میرانند که با کوه تصادم و تماس ننماید و از کیپ بن همه جا ساحل افریقا دیده و دانسته میشود و بحسر و تاسف زیاد از دیدن آن سواحل و نواحی دست میدهد که قبل از ین هزار سال اعراب چه زحمتها کشیده فتوحات باهره حاصل کرده اند و حالا از عدم حمایت و وجود غفلت گروه اسلام که همه تن پرور و استراحت طلبند مواضعیکه ذکر شده همه در تصرف مخالفان دین احمدی خاتم آمده و میآید و هنوز فرقه اسلام در خواب متساهلت خود را آرام پنداشته نمیدانند که دوچار مکروهات و مذلات شده اند و جاهلانه خویش را بدام و کام اژدهای عالم خوار آرمی آزار انداخته و بچشم سر می بینند که چنان اشیا را خدیعت و حیلت می بلعد و فرو برده و میبرد و رؤسا و بزرگان اسلام که خویش را حامی بیضه اسلام می پندارند فریفته مکائد و مفاسد مخالفين ملت و آئین متین محمدی شده کردار و گفتار و رفتار ایشانرا نيك و مستحسن میشمارند و ایشان اسلامیان را گرفتار دام تزویر ساخته جاهل و وحشی بحساب میآرند و اعمال وافعال نيك ایشانرا که اتفاق و اتحاد و عمل بآیات محکمات قرآن مجید و احادیث نبی مرسل با تکریم و تمجید است در نظر تا عاقبت بین ایشان زشت می نماینـد و منهيات را جلوه داده بنکو میپسندند طبایع ایشان کرده و میکنند چنانچه روز نامه نگار شهزاده ممدوح در ذیل کلمات و عبارات حسرت آیات خود بخامۀ تأسف می نگارد که دولت علیه عثمانی را بقول کردن او امر و نواهی شریعت رسالت پناهی ترغیب و تحریص نموده قوانین وقواعد فرنگستانی را در مملکتش جاری ساخته کار را بجائی رسانیده اند که همـان ترکان حنفی مذهب مسلمان را نسبت نصراینت میکنند و اسباب وسامان فراق ملتی را چنان آماده و استوار گردانیده اند که بجز از فضل و مرحمت خداوند راه چاره و علاج آن مسدود است و ابداً این جراحت صورت التیام نخواهد پذیرفت مگر خدای که تبارك و تعالی قلم ریشه تفرقه را از دلهای مسلمانان فرموده رشته اتفاق را مرتبط و مستحکم کند تا خاص اهل قبله یکدل و یکجهت فکری در پاداش کار خویش کرده دنیا و عقبای خود را ضایع نسازند الغرض جهاز بسرعت و استراحت ممتاز عالی مسافت شش قبل از نصف روز پنجشنبه بیستم ذیقعده در مقابل خاك الجزاير هم وصول افگند و جانب جنوب بحر ابیض را بسوی خاك الجزاير خلیجی بمشاهده شهزاده در آورد که در اطراف این خلیج جبال واقعند و در پنجا جهاز شهزاده بفاصله شش میل از ساحل عبور نمود و الجزائر جز مملکت افریقاست و در سابق از خود حکومت و ریاست جداگانه بوده و از عرصه چهل سال است که در تصرف دولت فرانس آمده است و مردم سکنه آنجا عرب و مسلمانند و فرانسویها نخست باظهار دوستی پای تصاحب پیش نهاده حراست ولایت را بر عهده حیات گرفت و در نیاب عهدنامه موفق نمود که دست تصرف دول را از این جزیره بازدارد و در باطن کار که بنیاد حیلت خود را محکم و استوار ساخت ربقه انقیاد برقبة قاطنین آنجا انداخته همه را اسیر اطاعت خویش کرد و با آنکه دولت فرانس در استوار داشتن