Page image — the source of record
Machine transcription
نسخه تسنیم عین الوقایع صفحه ۷۲
وفات مرحوم نایب السلطنه و ضبط حشمت سمنه و اقصا بقات کوه حوالی هرات گوشزد محمد میرزا (امین یکدست) گردید و با مرحوم قایم مقام حرکت نموده تبریز در آمدند اردو زدند و بسیرتات گرفته عازم سمت مشهد شدند
و شاهزاده محمد میرزا قرار صلحی باقتضای وقت با کامران میرزا داده بنجف قلی خان کرد شادلو را بهرات گذاشته خود با اردوی
مراجعت نمود و با ستلام مراجعت و دلیت جانو ار ارسکه حصار کوهسویه حرکت داده با میر اسدالله خان عرب حکمران قاینات
سپردند (در سنه ۱۲۵۰ هجری) (مطابق ۱۸۳۴ مسیحی) در اینسال دوازدهم ماه صفر خاقان
خلد آشیان فتحعلی شاه طاب ثراه شاهزاده معظم محمد میرزا را بولایت عهد منصوب داشتند و بالطلب از کثرت محبت
در پاس خدمات مرحوم نایب السلطنه عباسمیرزا خلایق باو اتفاق افتاد والا سوای حضرت نایب السلطنه اولاد ذکور
خاقان مرحوم که در حد رشد و کمال بودند پنجاه نفر و شصت نفر هم صغیر بودند و اولاد اناث آن پادشاه جلیل جهل و ششفر بودند
که اسامی اناث و ذکورشان یکبیک نزد مؤلف ضبط است خلاصه بعد از اتمام جشن ولیعهدی شاهزاده محمد میرزا
با اردوی بزرگی روانه تبریز شد و اعلیحضرت خاقان فتحعلی شاه نیز مریض سخت شده در عصر پنجشنبه نوزدهم ماه جمادی الاخری بقصر سعادت
اصفهان از ملحقات قایم مقام بآشقات و تسلیم ملت اسلام را بداغ فراق خود گرفتار فرمودند مدت عمر آن مرحوم ۶۸ سال
و مدت سلطنت سی و هشت سال و پنجاه بود خداوند درجات آن پادشاه ذیجاه را که غایت متعالی فرماید که بیکی از
مذهب دیوان و قبه مطهر حضرت سیدالشهدا علیه السلام که پنجاه هزار تومان مخارج شد و دیگر نصب ضریح نقره در آن حرم محترم که
بیست هزار تومان صرف شده و بنای قبه و بارگاه حضرت عباس که چهل هزار تومان مصروف شده و پنج عدد قندیل طلا بوزن چهارده من
بحرم محترم حضرت رضا علیه السلام فرستادند و دو ضریح نقره در بیست هزار تومان بر احرم مطهر حضرت عبدالعظیم و امام زاده سید
ابن امام موسیع و بنای قبه حضرت معصومه سلام الله علیها و صحن و درب مینا و ضریح آن مخدره و مدرسه و دارالشفای محصلین
در طهران که مخارج جمله اینها هم تقریبا صد هزار تومان شد و صحن جدید در مشهد که چهل هزار تومان مخارج شده و بذل شش هزار تومان
صلای قصیده که مرحوم فتحعلی خان ملک الشعرا گفته بود و ادای قرض میرزا عبدالوهاب خان معتمد الدوله که سی هزار تومان بود
و بخدا رفتار و کردار آن پادشاه به عموم ملت و همسایگان مملکت از راه نیکوئی بوده و با فتوت و مردی که مدت عمر خود را در سریر
سلطنت گذرانید ما حصل وفات مرحوم خاقان در ایران جلوس شاهزاده علینقان بطهران است و جلوس شاهزاده حسنعلی
میرزا در فارس و از طهران شاهزاده علینقان که خود را عادلشاه لقب داد اردوی توپخانه مامور جنگ با محمد شاه نموده بآذربایجان
فرستادند ولی حضرت شهریاری محمد شاه شب یکشنبه هفتم رجب در تبریز جلوس فرمودند و بعد تهیه اردو و اغذوقتی دیده عازم
طهران شدند روز چهاردهم رجب از تبریز حرکت شان شد و در نوزدهم شعبان وارد دارالخلافه گردیدند و با تمام
اعمام خود که در ایران علم سلطنت افراشته بودند فایق آمدند و تغییر و تبدیلهای زیاد و عزل و نزل فراوان در حکام
کل و جزو قلمرو ایران رویداد بهر حال مرحوم محمد شاه مشغول نظم و ترتیب وضع یراق شدند و افغانان
بدون زیادتی طرفی که از خارج آمدن آید باجلای این مملکت جنگ و جدال بسیار بین رعایای اطراف در کار بود خصوصا
ترکستان از یکه که امیر حا قندز و خان آباد با حکام سزپل و میمنه بهم افتاده خونریزیهای کردند و هم میرهای بربری
با مردم افغان اندری در توحی برای جزیی مطلبی صرف نزاع و جدال بودند ولات افغانستان آن قوه و قدرت
را نداشتند که آتش فتنه را با مر اکید خود بنشانند و یا رعایا با حکام انها اعتنایی نمایند و در اینسال اهالی یمین
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.