Page 260

سراج الوقایع لیتی شستم صفحه ۲۵۴ مانده و از قریه در دم بجانزده بود محمد عظیم خان وقتیکه حصار افغان را غصب نماید بچه خود را در اندک فاصله مرده دید بخواست او را دفن نماید چیزی میسر نبود شال دوش را کفن قرار داده با پایه تفنگ قدری زمین آب شاریرا گود کرده بچه را دفن نمود و روانه راه شده تا بنقطۀ دولت یار رسیده در جای مخصوصی اطراق کرد اما سردار محمد خان تایمنی دولت یار را بحیطه تر داد آمده گفت شما قوم و اقربای من هستید و محاله اری و پذیرائی شما بر من واجبست داخل آبادی شوید که عیال تا در صحرا نباشند و کسی شمارا نبیند سردار محمد عظیم خان ندانست که قومی تایمنی با هم بیری مثل وصلت کرک با میش است بسخنهای آن نامرد مطمئن شده عهد و سوگند قرآن از او خواست که بخیانت او اقدامی ننماید آنهم بجا آورده سردار بیگانه بنده متأثرانه با همراهانش که چند شبانروز خسته و کوفته در جبهه جنگ و فرار بوده اند پس از صرف غذا خوابیدند سردار محمد خان نامرد سواران و پسرانان خود را اخبار داده اطراف محل اقامت را محاصره کردند آنوقت یراقهای آنها را برداشته و خودیشان را مقید ساختند و راپورت اینمطلب باهرات فرستادند یگدسته سوار مامور آوردن آنها بهرات شدند تا رسیدند اینها بدولت یار دو نفره یک از همراهان سردار محمد عظیم خان ببرد وسلیه بود از نزد سردار تایمنی فرار کردند و خود او را با هفت نفر بهراطان بهرات آوردند از زمان عبور یخنفر عیال خاطر نشان سردار مشارالیه بود که بلباس مردانه درآمده بود و منطوقاً آنها را بدربار عام ورود دادند سعد الدین خان نایب الحکومه بهرات با آن همه علم و فضل خود داری در پاس آبروی آنا ننمود و بپای دشنام را بسر دار گذاشت و سر آن عیال را که لباس مردانه داشت در ملا عام برهنه کردند محمد عظیم خان بجواب نایب الحکومه چیزی جز این نگفت که م انبا هروی گرفته اند نه در میدان جنگ حال هم دست و بازوی من بسته است و در قید شمایم که دشنام میدهید ما درا میکه دستم رنا بود از اینگونه حرفها نشنیدم انا هروان معتصب را بکشند که امرا تر از دشنام و دست اندازی بنا موس است پس از این نطق ریش دو محمد اکرا کندند و بعد استخوانهای زیاد با جگر بند گوسفند در گردن آنها انداخته میان بازار ها بگردش دادند و باری هر به ستر و اعمل مذکور دوپس از حبس چند روز که را پورت امیر دادند قرار شد آنها را منظوره بکابل بفرستند از راه قندهار تحت الحفظ فرستادند و در سردار مذکور بقتل رسانیدند و بسیار محافظ معموره و قلعه میربستان بضبط لشکریان امیر عبدالرحمن خان در آمد و که خدایان میرهای آنجرا حیف را یکجا یک کوفته بکابل می فرستادند و سپهسالار غلامحیدرخان با سپاه خود بظم داخله میربستان کوشیده متوجه سمت ارازکان شد ( القصه ) ازدیاد سپاه و کمی آذوقه و سردی هوا سپاهیان افغان را صدمه زیاد رسانید مدت جنگ و محاصره بطول انجامید و نیز لشکریان منهزم از جنگ تار جاباً داخله افغانستان شده و از هر نقطه افغانستان صدام مبلیدود صنفت امیر عبدالرحمن خان مجبور بتدبیرات چندی شد منجمله قاضی محمد نام کوسجه مغرور را که در لقب سعید محمد سخن میگفتند و از علماء اعلام و صیام حمد قندهاری بسیار میل بود تشویق کرد رسالچه کتابچه واعلان بعوام انشاد نمایند در ثبوت تکفیر طایفه هر بری و در عموم روافض شمرده هر یکدرا عنوناآت مندرجه آن برای دلایل بعضی آیات قرآنی و احادیث مزور امیز کند و کلت سنی را عموما ترغیب و تحریض بجنک و دفاع برایر هم در انروز بانو نمایند در ماه جمادی الثانیه و بال کابل بروز کرد و تقریباً بیست دوم هز ار جمعیت تلف نمود و مخصوص در کوهستان شدتش زبان افشار کابل محترم د و دراواخر رجب بر دز و بائی در بهرات شد متجاوز از چهارده هزار نفر بشهر و دمات آدم تلف کرد چون بلای آسمانی نازل شد و بر برمان قرابتطابح دشمنان زحمتی با یکدیگر دوستی را پیشه کرده عموم سنی وشیعه برسم آزادی بمرسم عیادت کوشیدند و یکدوز مخصوصا حکومته که اهل و مردم کهه خیر خان مزرقه شریف را که نسبت بخرقه رسول خدا مید هند با بیجا بنشست هزار جمعیت از شهر بر خارج نمایند و بخیر بکویند و تضرع در فرکانت را قلاع بر اخراج جابت باران آمد خود