Page 234

سراج الوقایع لیجی سوم صفحه ۲۳۷ هم نشنیدند بر قره خیالات واهی آنها افزود شد عهد و پیمان بلوا و شورش در هرات برضد امیر عبدالرحمن خان بستند در صورتیکه‌ دو فوج دیگر هم از افواج کابلی ساخلو هرات با آنها هم قسم بودند و انتظار خبر ثانوی سردار محمد ایوب خانرا داشتند اما بمجرد از بیانات آنها کوشمزد سپه سالار هرات شد و نیز خود سپاهیان مزبور بر آرتن بکمک اهالی وطن خود عجله بشورش نمودند بعد از دریافت مواجب دو ماهه رجبیّه شعبان یوم جمعه سیزدهم ماه رمضان که فوج دویم هراتی برای دریافت مواجب بارگ احضار شده بودند فوج مذکور بدون حکم احضار ارگ سرباز خانه برج خاکستر مقیم شهر هرات باشاره تیمور شاه خان نایب سالار متفقاً بطور بکش نظامی متوجه ارگ شدند سپهسالار بطلب آنها را دانسته فوراً طلب دسته اد از فوج خانر پسره نمود سپاهیان فوج مذکور بلا تمل از تختہ پل ارگ عبور نموده بمحافظت سپه سالار در اطراف بروج ارک سدّ راه فوج باغی شدند شورشیان که اینطور اقدامی از هراتیها دیدند با میله تفنگ دق صف کشیده بنای بدحرفی را بسپاهیان گذاشتند و بچه خانه و انبار ذخیره قشونی محله بودند سایر کابلیها هم بآنها ملحق شدند و صندوقهای تفنگ ته پر را که از کابل آورده بودند مع کارتوس زیاد بتاراج بردند و غارت سختی شد حتی فوج قند هاری مقیم هرات متوجه انبار آزد قه سپاهیان شده معادل ده خروار روغن یغما بردند (محاربه نهم) در اینفرست سپاهیان فوج مزاری بطرف همراه آن ها که در سر برجهای ارگ مستعد دفاع بودند شلیک کرد چند نفر بمقتل رسید منجمله جوان سیدی از اهالی کرمان ایران که بهمراهی میرزا بینا نام جاسوس افغان بهرات رفته بود یکجا مقتول شد کلنل نظام الدین خان و ژنرال الله داد خان که بالتما راضی با یمحرکت و طغیان بنودند سایر افواج کابلی را نیز در نصایح از همراهی و شرکت در شورش بازداشتند و خود را بسپهسالار رسانیدند تیمورشاه خان نایب سالار که در بدو قیل و قال میخواست داخل ارک شود و سپهسالار صدباب مشارالیه را راه ندادند و او مخوف برشته ریاست یاغیان را نیز واگذاشته در از دروازه خوش خود را بچار باغ چرسانید و اسبهای مهیائی که در آنجا داشت سوار و با سه نفر همراهان خود بطرف مشهد روانہ شد فوج باغی که از همراهی سایر افواج مایوس شدند با اسباب و اسلحه که تاراج کرده بودند رو بسربازخانه خود آمدند درین راه چهار صد نفر آنها که از طایفه بشیریاں نبودند متفرق گشته و ششصد نفر دیگر بسربازخانه رسیدند و بتدارک حرکت از هرات نان سفر پختند لیکن فرامرز خان سپهسالار مردانه دار تدبیر بکار برده با تفوج هراتی نان وقنده سپاه دیگر در ان روز بفتوای قاضی حوزانید و فشنگ زیاد بآنها داد و دو فوج دیگر هم از افواج کابلی وغیره بکش عرّاده توپ باتفاق آنها فرستاد که حمله در سر باز خانه فوج باغی میشوند سه ساعت بخروب بانده افواج مذکور بچگ دُوه گری متوجه سربازخانه یاغیان شدند در وازنده قندهار هرات سرت شده محله ممند با توپها را بسربازخانه چهره کردند و فوج ہراتے با یکفوج کابلی از تونجا نہ حلو افتاده بسربازخانه رسیدند شورشیان که آوا زشیپور جنگ را شیندند بدفاع پرداختند و چند شلیک پیا پی نمودند و از عقب سرهم تو پچیهای کابلی که معناً از فوج هراتی در انجصوص رنجیده و با یاغیان رایگان بودند شلیک توپها را بجانب فوج مذکور نموده در ان بین بیست شش نفر از فوج هراتی مقتول و چهارده نفر مجروح شدند فوراً مطلب دانسته شیپور کردند توپخانه که بجز دفع دشمن خود مان کفایتیم لایم بآتش فشانی توپخانه نیست خلاصه از سپاه کابلی نظام الدین محمد خان کپیتان گلوله از یاغیان بهر دو قلم پایشر خورد که از هراسی چند یوم بعد مرد امّا از یاغیان چهار نفر بداخل سربازخانه مقتول شد و سایرین از دروازه کوچکی که انگلیسها سال قبل آن در ناحیه