{"book":"adl1214","page":234,"text":"سراج الوقایع\nلیجی سوم\nصفحه ۲۳۷\n\nهم نشنیدند بر قره خیالات واهی آنها افزود شد عهد و پیمان بلوا و شورش در هرات برضد امیر عبدالرحمن خان بستند\nدر صورتیکه‌ دو فوج دیگر هم از افواج کابلی ساخلو هرات با آنها هم قسم بودند و انتظار خبر ثانوی سردار محمد ایوب خانرا\nداشتند اما بمجرد از بیانات آنها کوشمزد سپه سالار هرات شد و نیز خود سپاهیان مزبور بر آرتن بکمک اهالی وطن خود\nعجله بشورش نمودند بعد از دریافت مواجب دو ماهه رجبیّه شعبان یوم جمعه سیزدهم ماه رمضان که فوج دویم هراتی\nبرای دریافت مواجب بارگ احضار شده بودند فوج مذکور بدون حکم احضار ارگ سرباز خانه برج خاکستر مقیم شهر هرات\nباشاره تیمور شاه خان نایب سالار متفقاً بطور بکش نظامی متوجه ارگ شدند سپهسالار بطلب آنها را دانسته فوراً طلب دسته اد\nاز فوج خانر پسره نمود سپاهیان فوج مذکور بلا تمل از تختہ پل ارگ عبور نموده بمحافظت سپه سالار در اطراف بروج ارک\nسدّ راه فوج باغی شدند شورشیان که اینطور اقدامی از هراتیها دیدند با میله تفنگ دق صف کشیده بنای بدحرفی را بسپاهیان\nگذاشتند و بچه خانه و انبار ذخیره قشونی محله بودند سایر کابلیها هم بآنها ملحق شدند و صندوقهای تفنگ ته پر را که از کابل\nآورده بودند مع کارتوس زیاد بتاراج بردند و غارت سختی شد حتی فوج قند هاری مقیم هرات متوجه انبار آزد قه سپاهیان\nشده معادل ده خروار روغن یغما بردند (محاربه نهم) در اینفرست سپاهیان فوج مزاری بطرف همراه آن ها\nکه در سر برجهای ارگ مستعد دفاع بودند شلیک کرد چند نفر بمقتل رسید منجمله جوان سیدی از اهالی کرمان ایران که\nبهمراهی میرزا بینا نام جاسوس افغان بهرات رفته بود یکجا مقتول شد کلنل نظام الدین خان و ژنرال الله داد خان\nکه بالتما راضی با یمحرکت و طغیان بنودند سایر افواج کابلی را نیز در نصایح از همراهی و شرکت در شورش بازداشتند و\nخود را بسپهسالار رسانیدند تیمورشاه خان نایب سالار که در بدو قیل و قال میخواست داخل ارک شود و سپهسالار صدباب\nمشارالیه را راه ندادند و او مخوف برشته ریاست یاغیان را نیز واگذاشته در از دروازه خوش خود را بچار باغ چرسانید\nو اسبهای مهیائی که در آنجا داشت سوار و با سه نفر همراهان خود بطرف مشهد روانہ شد فوج باغی که از همراهی سایر افواج\nمایوس شدند با اسباب و اسلحه که تاراج کرده بودند رو بسربازخانه خود آمدند درین راه چهار صد نفر آنها که از طایفه بشیریاں\nنبودند متفرق گشته و ششصد نفر دیگر بسربازخانه رسیدند و بتدارک حرکت از هرات نان سفر پختند لیکن فرامرز خان\nسپهسالار مردانه دار تدبیر بکار برده با تفوج هراتی نان وقنده سپاه دیگر در ان روز بفتوای قاضی حوزانید و فشنگ زیاد\nبآنها داد و دو فوج دیگر هم از افواج کابلی وغیره بکش عرّاده توپ باتفاق آنها فرستاد که حمله در سر باز خانه فوج باغی میشوند\nسه ساعت بخروب بانده افواج مذکور بچگ دُوه گری متوجه سربازخانه یاغیان شدند در وازنده قندهار هرات\nسرت شده محله ممند با توپها را بسربازخانه چهره کردند و فوج ہراتے با یکفوج کابلی از تونجا نہ حلو افتاده بسربازخانه رسیدند\nشورشیان که آوا زشیپور جنگ را شیندند بدفاع پرداختند و چند شلیک پیا پی نمودند و از عقب سرهم تو پچیهای کابلی که معناً\nاز فوج هراتی در انجصوص رنجیده و با یاغیان رایگان بودند شلیک توپها را بجانب فوج مذکور نموده در ان بین بیست شش نفر\nاز فوج هراتی مقتول و چهارده نفر مجروح شدند فوراً مطلب دانسته شیپور کردند توپخانه که بجز دفع دشمن خود مان کفایتیم لایم\nبآتش فشانی توپخانه نیست خلاصه از سپاه کابلی نظام الدین محمد خان کپیتان گلوله از یاغیان بهر دو قلم پایشر خورد که از هراسی\nچند یوم بعد مرد امّا از یاغیان چهار نفر بداخل سربازخانه مقتول شد و سایرین از دروازه کوچکی که انگلیسها سال قبل آن\nدر ناحیه","chars":3137,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00234.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/234","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/234","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}