Page 229

نسخه سیم عین الوقایع صفحه ۲۲۲ سمت هرات شدند در اینوقت چهار بیرق غله داران از کیز یع فرسنگ فاصله نماید که از موریچاق بکمک می آمدند اما دارد پس از حرکت بودند سواران هراتی و جمشیدی نیز از اینطرف دو خانه چند تفنگی بطرف روسها زدند ولی مفید نیفتاد قبل از اینکه فوج شکست یافته بآنها برسد میدان را واگذاشتند انگلیسها که لاف شجاعت و قدرت میزدند بمحض دیدن بیرق روس را در بالای تپه صندلهای خود را در نقطه سیاحتگاه گذاشته داخل اردوی خود شدند و واسطه نزد امین دوکش خان جمشیدی فرستادند که فلان مبلغ را بشما میدهیم مشروط بر اینکه با پانصد سوار ابوالجعی خود جهته حفاظت ما در فرار همراه باشی آنهم تطمیع شده نپذیرفت و صاحب منصبان انگلیس در کمال بینظمی اردوی خود را با بسیاری اسباب جا گذاشته در تحت حراست سوار جمشیدی بطرف هرات فرار کردند و سپاه سواره و پیاده و از دوسا ما نی که داشتند نیز متعاقب آنها روانه شدند یکنفر آنان هم در اردوگاه توقف نمانده بچا آنکه امدادی با فاغنه نمایند و جبهای دستورالعمل آنها رو کار دار نیست محمود که او را میز نا مانده بود که حیا رنام افغان را تطمیع نمودند باوردن آن جامد انها مشارالیه خود را با برد و رسانید و آن جب ها را جبار بخت نامی کشتند برداشتند بصاحب منصبان انگلیس آورد و این مطلب در وقتی بود که هنوز شکست خورده کان افواج افاغنه از پل عبور نکرده و از سار قن معروف هرات که قا قیت نامی مشغول مدافعه بودند اما بعد از اینکه افاغنه قرارا از پل عبور نمودند باردوی انگلیسها رفته تاراج مشغول شدند سایه سواره سرحدات خراسان مردم اطرافی افغان هم بقد رقوة اسباب انگلیسها را تاراج کردند ما بقی ترکمنها مانده مجرداً اینکه تراکمه پنجه و زمان در رو شده مجاور کی کشک شمال عساکر افغان و انگلیس در آن نقطه که تو پها و دستجات موزیک و بیرقها و شینور رسلحه اینها را دیدند با نهایت حوصله داشت تا در نقطه مخوگاه دان خواب اطراف اردو جمع میشدند و میگفتند اروس است افغان پیچی در این فرصت که شکست رویداد بهر یک از آنها که بگلوله تفنگ مقابل مقتول شد شمشیری در دست گرفته چوخه قزلی بدست دیگرش پیچیده سپر ساخته پیاده و سواره افغان حمله می آوردند و میگفتند باصطاح تراکمی ایماقیتریه نمیکنیم افغان تر اروس یا مچی افغان یا چیت افاغنه که تراکمه را خیره دیدند دسته دسته از کناره اقریم یعنی روس بد و کمینگاه آنها عبور میکردند اما عده ای مدافعه بودند حتی بیست و دو نفر از تراکمه را بدرک فرستادند و اگر ترکمنها سر راه افغان خوب است و اکدار نمیشدند یقییاً هزار نفر تلفات میدادند الغصه شکست یافتگان افاغنه دو بستر ها دند و سپاه روس از دود بر عکس میشد و یک و توپخانه و دواب را با تمام خیمه متصرف شدند انمزه او سپاه انگلیس که قبل از وقت گریخته بودند در میان برف و خوب را افغان به برودت ہوا نزدیکی کوه موسوم چند با با خسته و پریشان از پای مانده و بسیاری آنها دست از جان شیرین شسته بدرد حیات گفتند و در واقع حقی داشتند طایفه هنود و هندی که یخ و برف را بچشم ندیده بودند راه دور و درازی دارا پیموده و بجایی رسیده بودند که برف یکزا نو قط داشت و برودت عصر کوه خون و اعصاب و استخوان بدن آنها را هم منجمد میساخت آتش و سر پناه هم نداشتند سگهای وفادار تربیت داده که داشتند چون محمد شده و دور از صاحبان خود در ایم نکردند روح آنها نیز بمفارقت راضی نشده با ارواح تلف شده گان صاحبان خود بمساز و دمساز بودند خسارت صدمه انگلیسها در آن سفر بسیار شد سلا است که بدنام و مغلوب بقلم رفتند چنانچه افاغنه و تراکمه دیگر با ور نمیکنند که انگلیسها حریف دو ستاد و میدان جنگ روس بشوند با اینکه در این نقطه تکلیفی غیر فرار نداشتند زیرا اگر با روسیا ان طرف نزاع و جدال میشدند یکنفر از آنها باقی نمی ماند بدلیل اینکه روسها قوة امداد طلبی و حاضر نمودن سی هزار قشون در آن میدان داشتند اما انگلیسها بیچاره راه و ماه مدت بیای احضار ده هزار قشون از هند دوستان در اء قندهار لازم بود