Page 202

نسخه سوم عین الوقایع صفحه ۱۹۵ اکسپدیثیون در استرالی (افغانستان) (محاربه سویم) چون خبر گرفتاری میر محمد یعقوب خان بمقام رہائی سردار محمد کامل امیر محمد یعقوب خان سردار محمد ایوب خان در کابل و ورود انگلیس بقندهار بگوش سردار محمد ایوب خان شد شورش کرده و در تدارک جنگ سامی بود هم در اینروزا خان آقا جمشیدی که از امیر شیر علیخان ملقب بامین الدوله شده بود بکابل محاربه با انگلیسا کرده بقصد خیانت بهرات آمد در این ایام توسط والد مؤلف اقایابل سید سردار محمد ایوب خان مقصود او را دانسته جمیعی الکمر قتاری او فرستاد از نقطه دولت یار مشارالیه را تحت الحفظ بهرات آورده ندی الورود خود او را با قاضی جهانداد خان قچاق و پنجنفر همرایا یکر داشت تیزه تیغ کردند و چند یوم بعد با اردوئی مرکب خواجه الحق از هشت فوج پیاده نظام و چهار فوج رساله و سه هزار سوار از چهار اویماق سی سی توپ شش عراده توپ حزم محاربه حرکت این اردو در هشتم شهر رجب بود انگلیس و تصرف قندهار نمود و بجله تمام از شهر ہرات اردوی مزبور را حرکت داده از راه سفزار و فراه متوجه قندهار شد ۴ و سردار عبد الوہاب خان پسر سردار میرا فضل خان را عوض خود بحکومت ہرات نشانید این سپاه هراس که دار معظم الیه سردار مغربی الیه در بدو حکومت خود بود تماما دست از جان شسته و جوانان لایق و مردان با تجر به بودند که بهتر از ان سپاهیان تاکنون در هیچ مملکتی بنظر مؤلف بگیرید وزنه قضا و قدر نرسیده بعد از روانه شدن اردوی مزبور طرف قندهار در بین راه شش هزار نفر غازی از افاغنه ابجات با بیارق افراشته بصلب رسید شهدا بامداد سردار محق سپاه شدند ژنرال برو و کلنل سنجان بارک صاحب انگلیس ہزار و دویست ریاست سردار شیر علیخانا نامراجعت سردار از قندهار آرام و ثابت قندهاری پسر سردار مهردل خان از افاغنه قندهار ترتیب داده مقدمة الجیش فرستادند که آن اردو هرگز از ده ہزار سپاه و دوازده عراده توپ بود و هجده ہزار ہم از عساکر سواره و پیاده آماده دست بتو به نمود که بقندهار کشته با بست و پنجعراده توپ برداشته متعاقب روانه شدند وقتی سردار محمد ایوب خان بقلعه گرشک کنار هیرمند رسید آنها نیز در مانطرف هیرمند رسیدند انگلیسا نقطه سر کاریز را محل اردوی سردار دادند و سنگر ہا تعبیه کردند اما سردار شیر علیخان قندهاریرا که مبا حظه اقا د راضی بودن اهالی بحکومت قندهار منصوب داشته بودند با سپاه او بمیرا و مامور اقامت بخیل آب بازان نمودند که از سمت یسار از دوی سردار محمد ایوب خان مستعد مقاتله باشند روز دویم شعبان وقتی اہالی اردوئی سردار شیر علیخان دیدند که قصد سردار مزبور امداد با انجلیز و جنگ با سردار محمد ایوب خان است بهنگام ورود بخیل آب بازان بنای آشوب را گذاشته بقلعه را به آمداد بخیر و اریاب با شاهزاده سلام میکنیم لہذا دوازده عراده توپ و تقریباً هشت هزار از آن سپاه بسلام سردار محمد ایوب خان فرسخ ملحقات بارود معظم الیه گردیدند و سردار شیر علیخان با هفت سوار گریخته خود را باردوی انگلیها رسانید و دو ہزار از سپاهیان او که دو باب اموال زیاد از اردو غارت کرده بودند متفرق شدند پس از اسطالع شدن آفتاب اقبال سردار محمد ایوب خان که آثار فتح و ہم در اینروزا احمد ندائ ملا محمد علی از تشیع هرات فیروزی در بخت و سپاه خود دید تبصریلی کان عصای شوری خود قرار بر این داد که انگلیها را در آن نقطه که هستند و سنگر که سالها در مدرسه سفوزا بود بزم غرور آنا بگفتاری ساخته اند بگذارند و از راه قلعه کوش متوجه قندهار شوند نظر باین قرار داد شب دیگر اول طلوع فجر از هیرمند عبور نموده بآن راه صعود روان آمد و جمعی را با خوانوں بود کو بند انگلیسا که جاسوس داشتند و از ماجرا مسبوق شدند یکساعت قبل از حرکت اردوی سردار از آنطرف میر بند عازم قندهار شدند با عداد سردار در نیام آمام تا دو ساعت از آفتاب گذشته گر د سپاه یکدیگر را در حولی میوند دیدند که مطابق میروند در اینجا طرفین قصد تصرف آب قنات رفت و باز بر و پوست بین آن بیابان را و مچو در یوکیش نمودند چون افاغنه بکثر سنگ راه محل مقصود کشنده انگلیها نیم فرسنگ پیشتر دو ر نبودند بواسطه نزدیک بودن آب را متصرف شدند و افاغنه در صحرا ماندند بفاصه ربع فرسنگ و در اینمورد سردار محمد ایوب خان با اردولها مخصوص قرمز پوش و چتر زرین بمیضه سپاه خود حاضر بود یکی از مردمان جهان دیده نزدیکش آمده عرض کرد که بودن شما با علام مخصوص صو ریست