{"book":"adl1214","page":202,"text":"نسخه سوم عین الوقایع صفحه ۱۹۵\nاکسپدیثیون در استرالی (افغانستان) (محاربه سویم) چون خبر گرفتاری میر محمد یعقوب خان بمقام رہائی سردار محمد کامل امیر محمد یعقوب خان سردار محمد ایوب خان\nدر کابل و ورود انگلیس بقندهار بگوش سردار محمد ایوب خان شد شورش کرده و در تدارک جنگ سامی بود هم در اینروزا\nخان آقا جمشیدی که از امیر شیر علیخان ملقب بامین الدوله شده بود بکابل محاربه با انگلیسا کرده بقصد خیانت بهرات آمد در این ایام توسط والد مؤلف اقایابل سید\nسردار محمد ایوب خان مقصود او را دانسته جمیعی الکمر قتاری او فرستاد از نقطه دولت یار مشارالیه را تحت الحفظ بهرات\nآورده ندی الورود خود او را با قاضی جهانداد خان قچاق و پنجنفر همرایا یکر داشت تیزه تیغ کردند و چند یوم بعد با اردوئی مرکب خواجه الحق\nاز هشت فوج پیاده نظام و چهار فوج رساله و سه هزار سوار از چهار اویماق سی سی توپ شش عراده توپ حزم محاربه حرکت این اردو در هشتم شهر رجب بود\nانگلیس و تصرف قندهار نمود و بجله تمام از شهر ہرات اردوی مزبور را حرکت داده از راه سفزار و فراه متوجه قندهار شد ۴\nو سردار عبد الوہاب خان پسر سردار میرا فضل خان را عوض خود بحکومت ہرات نشانید این سپاه هراس که دار معظم الیه سردار مغربی الیه در بدو حکومت خود\nبود تماما دست از جان شسته و جوانان لایق و مردان با تجر به بودند که بهتر از ان سپاهیان تاکنون در هیچ مملکتی بنظر مؤلف بگیرید وزنه قضا و قدر\nنرسیده بعد از روانه شدن اردوی مزبور طرف قندهار در بین راه شش هزار نفر غازی از افاغنه ابجات با بیارق افراشته بصلب رسید شهدا\nبامداد سردار محق سپاه شدند ژنرال برو و کلنل سنجان بارک صاحب انگلیس ہزار و دویست ریاست سردار شیر علیخانا نامراجعت سردار از قندهار آرام و ثابت\nقندهاری پسر سردار مهردل خان از افاغنه قندهار ترتیب داده مقدمة الجیش فرستادند که آن اردو هرگز از ده ہزار سپاه و\nدوازده عراده توپ بود و هجده ہزار ہم از عساکر سواره و پیاده آماده دست بتو به نمود که بقندهار کشته با بست و پنجعراده\nتوپ برداشته متعاقب روانه شدند وقتی سردار محمد ایوب خان بقلعه گرشک کنار هیرمند رسید آنها نیز در مانطرف هیرمند\nرسیدند انگلیسا نقطه سر کاریز را محل اردوی سردار دادند و سنگر ہا تعبیه کردند اما سردار شیر علیخان قندهاریرا که مبا حظه اقا\nد راضی بودن اهالی بحکومت قندهار منصوب داشته بودند با سپاه او بمیرا و مامور اقامت بخیل آب بازان نمودند که از سمت یسار\nاز دوی سردار محمد ایوب خان مستعد مقاتله باشند روز دویم شعبان وقتی اہالی اردوئی سردار شیر علیخان دیدند که قصد سردار مزبور\nامداد با انجلیز و جنگ با سردار محمد ایوب خان است بهنگام ورود بخیل آب بازان بنای آشوب را گذاشته بقلعه را به آمداد بخیر و اریاب\nبا شاهزاده سلام میکنیم لہذا دوازده عراده توپ و تقریباً هشت هزار از آن سپاه بسلام سردار محمد ایوب خان فرسخ ملحقات بارود\nمعظم الیه گردیدند و سردار شیر علیخان با هفت سوار گریخته خود را باردوی انگلیها رسانید و دو ہزار از سپاهیان او که دو باب\nاموال زیاد از اردو غارت کرده بودند متفرق شدند پس از اسطالع شدن آفتاب اقبال سردار محمد ایوب خان که آثار فتح و ہم در اینروزا احمد ندائ ملا محمد علی از تشیع هرات\nفیروزی در بخت و سپاه خود دید تبصریلی کان عصای شوری خود قرار بر این داد که انگلیها را در آن نقطه که هستند و سنگر که سالها در مدرسه سفوزا بود بزم غرور آنا بگفتاری\nساخته اند بگذارند و از راه قلعه کوش متوجه قندهار شوند نظر باین قرار داد شب دیگر اول طلوع فجر از هیرمند عبور نموده بآن راه صعود روان آمد و جمعی را با خوانوں بود\nکو بند انگلیسا که جاسوس داشتند و از ماجرا مسبوق شدند یکساعت قبل از حرکت اردوی سردار از آنطرف میر بند عازم قندهار شدند با عداد سردار در نیام آمام\nتا دو ساعت از آفتاب گذشته گر د سپاه یکدیگر را در حولی میوند دیدند که مطابق میروند در اینجا طرفین قصد تصرف آب قنات رفت و باز بر و پوست\nبین آن بیابان را و مچو در یوکیش نمودند چون افاغنه بکثر سنگ راه محل مقصود کشنده انگلیها نیم فرسنگ پیشتر دو ر نبودند\nبواسطه نزدیک بودن آب را متصرف شدند و افاغنه در صحرا ماندند بفاصه ربع فرسنگ و در اینمورد سردار محمد ایوب خان با اردولها\nمخصوص قرمز پوش و چتر زرین بمیضه سپاه خود حاضر بود یکی از مردمان جهان دیده نزدیکش آمده عرض کرد که بودن شما با علام مخصوص\nصو ریست","chars":3656,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00202.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/202","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/202","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}