Page 12

(١٦٥) بهرکیف انگلیس ها اولین کاری که کردند اعزام یک قوه تحت قیادت مک کاسکل بطرف کوهستان بود تا کوهستانی ها را که از قدیم با انگلیس ها مخالفت داشتند و به مجرد ورود دوباره انگلیس تحت قیادت امین الله خان لوگری بنای قیام را گذاشته بودند سرکوبی دهد و ضمنا در صورتیکه وزیر اکبرخان بار دیگر خواسته باشد بر انگلیس ها حمله نماید جلو او را مسدود سازد چنانچه این عسکر قوای ملی را موقع اخذ ترتیبات نداده مراکز ایشان یعنی قصبات زیبای استالف و چهاریکار را آتش زدند وزیر اکبرخان که درین وقت از غوربند به بامیان رفته برد کمپ اسرای انگلیس را نیز با خود برده بود حالا نه، دسته دیگر از اسرای انگلیس که در شیوه کی و افشار کابل بودند (بشمول موهن لال) توسط خان شرین خان و دیگر سران چند اول رهائی یافتند . در خلال اوقاتیکه جلال آباد محاصره مانده و جنرال پالک بطرف افغانستان اعزام شده بود - جنرال (نات) در قندهار میخواست با خوب شدن موسم بطرف کابل حرکت کند . اما مردم براو شوریده و صفدر جنگ پسرشاه شجاع را نیز با خود متفق ساختند بنا بران جنرال نات با قوای خویش در قندهار بحال نیمه محاصره مانده و جز اینکه موقع خود را حفظ کند دیگر اقدامی نتوانست و از هند برای خود امداد خواست و منتظر نشست تا اینکه خبر ورود جنرال پالک باو جان تازه بخشید و هم جنرال انگلیند با قوائی که از هند به کمک او رسیده موقعیتش را تحکیم نمود درین موقع که به قرار پلان انگلیس ها کابل و جلال آباد و قندهار یعنی مراکز عمده افغانستان از طرف قشون انگلیس بار دیگر اشغال شد شاید انگلیس ها میخواستند تا یکبار دیگر برای دوام این وضعیت بر خلاف قرار دادی که با امیر دوست محمد خان کرده بودند(و هیچیک مویده هم برای ضمانت این وضعیت به نفع امیر موجود نبود)سعی و تجربه بعمل بیاورند و دلیل آن هم اینست که پس از خلع فتح جنگ که بعد از مشاهده اوضاع تهدید آمیز ملت مقام خود را بر تخت شاهی بی ثبات یافت و در ماه اکتوبر (شعبان) به معیت محافظین انگلیس از افغانستان خارج شد بلافاصله شهزاده شاهپور برادر او را به شاهی برداشتند و از اقلیت انگلیس پرست برای او بیعت گرفتند(٢٧ شعبان ١٢٥٨ ه ق ١٤ اکتوبر ١٨٤٢ ع) و شهزاده محمد تیمور را بعوض صفدر جنگ به قندهار اعزام کردند . خلع فتح جنگ وشاهی شاهپور : اما اوضاع مغشوش مملکت و نفرت ملت و عدم اعتماد شان بر شهزادگان سدوزائی وخوف انگلیس ها از تماس با اهالی بالاخره جنرال پالک ولارد النبره را ملتفت و قانع ساخت که دیگر نمی توانند افغانستان را بهر اسم و رسمی که باشد تحت اشغال خود نگهدارند و یا پادشاهی را که طرف اعتماد و محبوبیت ملت نباشد بر مردم افغانستان بقبولانند بنا بر آن پس از مخابره بالندن در ماه شوال ١٢٥٨ ه ق (نومبر ١٨٤٢ ع) فیصله شد که افغانستان را بطرز قطع تخلیه کنند و امیر دوست محمد خان را با افغانستان بیاورند .