Page 83

(٥٢) کرده و عبدالرحمن را خلاص و بدربار خود احضار کرد، درينوقت طرفداران عبدالرحمن اجتماع و در زرنج آمده او را خواستند و عبدالرحمن بلافاصله بسيستان کشيده و از آنجا بهرات سوقيات نمود ، اما در جنگی که بين او ويزيد مهلب حاکم عمومی عربی خراسان رخداد يکباره بشکست هزيم و بدربار کابلشاه پناهنده شد. حجاج بکابلشاه مراجعه و قبول کرد اگر عبدالرحمن را تسليم کند ديگر عرب در زابلستان کابلستان مداخله نخواهد نمود سفير حجاج عماره بن تميم مرد دانا و چرب زبانی بود وبالاخره او توانست رتبيل را بايين کار حاضر نمايد ، و بقول ابن اثیر (جلد ٤ ص ٢٤١) عبدالرحمن درينوقت بمرض سل مبتلا بوده و از جهان بگذشت رتبيل هم سر مرده را بريده بحجاج فرستاد ، در عوض تعهديه حکومت سیستان حاصل کرد ورتبيل چندی از تاخت و تاز محفوظ ماند و اختتام اين بازی در سال ٨٥ هجری بود. در سال ٨٦ مسمع حاکم عرب در سیستان شد ولی مجبور شد با ابوخاده قاید شورشیان جنگهای بسیاری نماید، در همين وقت خلیفه ولید قتیبه سردار معروف را خراسان اعزام و او عبدربه را حکومت سیستان داد، و در ٨٦ عمرو برادر قتیبه باین سمت مامور گرديد و او مجدداً در بست جنگها را با کابلشاه شروع کرد، اما رتبيل توانست او را بدادن هشت صد هزار درهم آرام سازد بعدها قتیبه که نيزك را در خراسان شمالی از بین برد و ماوراء النهر را تا اندازه صافی کرد خواست تا کابلشاه کار عرب را یکطرفه کند، زیرا رتبیل ها در طی تقريباً يك قرن عرب را گاهی به جنگ و گاهی بصلح و گاهی هم بپول مشغول میداشتند و هنوز اردوی عرب در آنطرف بست نفوذی نداشت ، ولی اینبار نیز ذکاء رتبیل پیشی گرفت و او توانست بقبول دو ملیون درهم قتيبه را به جایش نشاند، قسط اول این پول نیز در ذی الحجه ٩٤ هجری پرداخته شد. ازین بعد تا آخر قرن اول هجری چندين نفر چون عبدربه، (مکرر) نعمان